Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
 

дзеля, прыназ. з Р. Спалучэнне з прыназ. дзеля выражае мэтавыя і прычынныя адносіны.

I. МЭТАВЫЯ АДНОСІНЫ.

1. Ужываецца пры абазначэнні асобы або прадмета, для якіх, у інтарэсах якіх робіцца, ажыццяўляецца што-н. Дзеля госця Марта напякла скавародку сала, і ўсе мачалі ў яго бульбу і елі ўрачыста, па-святочнаму (Я.Брыль). «Будзе тое, што будзе». - «Мала што будзе, што будзе! Гэта кепская ўцеха. Бо ўсё пайшло намарна, што я ўжо зрабіла дзеля мае ж будучыні» (К.Чорны). Дзеля пашырэння і прызнання беларускай літаратуры пісьменнік зрабіў вельмі шмат (С.Майхровіч).

2. Ужываецца пры абазначэнні мэты дзеяння. [Мікуць зразумеў], што ёй Мікалай патрэбен дзеля паўнаты яе шчасця, каб жыць радасна, па-чалавецку (К.Чорны). Цяпер вось рэдка тут яны [мядзведзі], - згубілі войны ды аблавы, - тады ж па вёсках цыганы вадзілі іх дзеля забавы (К.Крапіва). Народ жадзён, бо жыве ў сціску, гатоў у вочы сыпнуць прыску, зрабіць зумыслу дзеля здзеку, не, не ўнаровіш чалавеку! (Я.Колас).

II. ПРЫЧЫННЫЯ АДНОСІНЫ.

3. Устар. Ужываецца пры ўказанні на прычыну або падставу дзеяння. Падыхаўшы зранку, вецер сціх зусім; і здавалася, што ён сціх не дзеля таго, што так трэба, а сумыслу, на злосць усім тым сілам, якім таксама належала не даваць у здзек гарачыні зусім распараную зямлю і ўсё яе стварэнне (Я.Колас). З тых пор Тарас ужо не ходзіць так дужа рана па лясах, а дзеля гэтага не шкодзіць бярвенне красці па начах («Тарас на Парнасе»). Аднак дзеля таго, што людзі яе не разумеюць і, наогул, людзі - стварэнні грэшныя, недастойныя яе ўвагі і дабраты, яна ўсю сваю дабрату і клопаты аддае не ім (З.Бядуля). [Юльцы] вельмі смачна рабіць тое, чаго няможна. Маці мае дзеля гэтага вялікія клопаты (М.Лынькоў).

Тлумачальны слоўнік прыназоўнікаў   Тлумачальны слоўнік прыназоўнікаў
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019