Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
 

Амэрыканскі дэсант 09.09.1951, паблізу вёскі Паняцічы пад Маладэчнам быў дэсантаваны Янка Філістовіч. Ён меў паўнамоцтвы прадстаўніка Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

Ініцыятыва адпраўкі Я.Філістовіча ў Беларусь выходзіла ад Барыса Рагулі. «Пераканаўшыся, што я моцна стаю на нацыяналістычных пазыцыях і зьяўляюся прыхільнікам актыўных дзеяньняў супраць Савецкай дзяржавы, Рагуля прапанаваў мне перабрацца на тэрыторыю Савецкай Беларусі, не чакаючы пачатку вайны, і разгарнуць там актыўную нацыяналістычную работу», - сьведчыў Філістовіч [1, 43].

08.08.1951 Я.Філістовіч сустрэўся ў Лювэне (Бэльгія) з чалавекам, які назваўся Стывам і паабяцаў памагчы Ф. патрапіць на Бацькаўшчыну. У амэрыканскай разьведшколе ў мястэчку Вэрысгофэн пад Мюнхенам (Баварыя) Філістовіч праходзіў курс навучаньня разьведвальнай дзейнасьці. Разам зь Філістовічам абучэньне ў амэрыканскай разьведшколе ў Баварыі праходзіў Канстанцін Амор, былы рэдактар часопіса Згуртаваньня Беларусаў Вялікабрытаніі «Беларус на чужыне». Ён меўся ляцець зь Філістовічам у якасьці радыста, але зь нейкай прычыны не паляцеў.

09.09.1951 Філістовіч выляцеў зь Мюнхену на поўнач Нямеччыны. Тут былі зьмененыя самалёты і праз чатыры-пяць гадзінаў лёту дэсант быў над Беларусяй. Ф. прызямліўся паблізу вёскі Паняцічы, закапаў парашут, схаваў зброю і іншыя рэчы, і накіраваўся ў вёску. Жыў Філістовіч у сваякоў і іхных знаёмых.

Місія Філістовіча палягала ў правядзеньні агітацыйнае работы, а таксама зборы інфармацыі пра дысьлякацыю савецкіх войскаў і вайсковых аэрадромаў. Філістовіч зьдзяйсьняў паездкі ў Вільню і Горадню, дасылаў сабраную інфармацыю на Захад.

У траўні 1952 Філістовіч узяў кіраўніцтва над групай людзей, што хаваліся ў лесе ў двух кілямэтрах ад вёскі Самалі. У выніку ўтварылася так званая Філістовіча група. Група выконвала патрабаваньні Барыса Рагулі, што каб да ягонага прыбыцьця Філістовіч і ягоныя паплечнікі не зрабілі ніводнага стрэлу.

Група Філістовіча зьдзейсьніла напад на друкарню МТС у мястэчку Вязынь. Абсталяваньне было разьмешчанае ў другім лягеры групы, ува ўрочышчы Руда, у двух кілямэтрах ад вёскі Кутляны. Група пасьпела набраць і аддрукаваць газэту «Жыве Беларусь!» і ўлётку. У канцы чэрвеня 1952 група напала на двух савецкіх фінагентаў, забраўшы ў іх казённыя грошы.

У ноч з 04 на 05.09.1952 апэратыўна-ваенізаванай групай МГБ была праведзеная акцыя па ліквідацыі Філістовіча групы. Янку Філістовічу ўдалося ўцячы. Некалькі начэй Ф. ішоў на Захад, мяркуючы перайсьці мяжу з Польшчай недалёка ад Горадні. 09.09.1952 Філістовіч у выніку здрады быў схоплены. Засуджаны ваенным трыбуналам Беларускай Вайсковай Акругі да сьмяротнага пакараньня праз расстрэл.

Літ.: 1. Аляксандар Лукашук. Філістовіч. Вяртаньне нацыяналіста. Менск, 1997; 2. М.Паслядовіч. Па ваўчыных сцежках: Дакументальная аповесць, напісаная па расказу палкоўніка Д.М.Каленіка. - Менск, 1958; 3. І.Валахановіч. Барацьба вакол ідэі «беларускай незалежнай дзяржавы» (другая палова 40-х - пачатак 50-х гг.) // Беларускі гістарычны часопіс. 1999, № 1. С. 58-62.

Юрась Думбляўскас

Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944-1956). Даведнік   Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944-1956). Даведнік
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019