Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
 

Нітэлопсіс прытуплены (Nitellopsis obtusa (Desv.) Gr., 1864)
Аддзел Харавыя водарасці (Charophyta), клас Харафіцыевыя (Charophyceae), парадак Харавыя (Charales), сямейства Нітэлопсіевыя (Nitellopsidaceae)

Статус. IV катэгорыя. Адносна рэдкі, недастаткова вывучаны від.
Значэнне ў захаванні генафонду. Адзіны прадстаўнік роду з нязначнай марфалагічнай зменлівасцю. Адчувальны да забруджвання асяроддзя (індыкатарны). Аб'ект лабараторных даследаванняў.
Кароткае апісанне. Водарасць знешнім выглядам нагадвае хвошч, але больш далікатная. Маладая расліна светла-, цёмна-зялёная, потым сіне-зялёная. Механічна лёгка разбураецца, пры гэтым шматлікія дыскападобныя хларапласты лёгка выходзяць з клетак у ваду і яна становіцца ярка-зялёнай. Можа дасягаць вышыні 1 м пры дыяметры да 2 м. Талом складзены з ніткападобных парасткаў: асноўнага («сцябло») і бакавых («лісце»), якія маюць членіста-кальчаковую будову; без кары, з коранепадобнымі рызоідамі. Міжвузелле - адна шмат'ядравая клетка даўжынёй 0,2-20 см. Кальчакі з вельмі доўгага «лісця» (5-7 штук), якое мала адрозніваецца ад «сцябла». «Лісце» з 2-3 членікаў з рудыментарнымі прыліснікамі, ад кожнага членіка адыходзяць 1-3 «лісцікі». На ніжніх частках «сцябла» з вузлоў, паглыбленых у глей, утвараюцца зорчатай формы клубеньчыкі. Аагоніі цёмна-кафейныя, спіралепадобна счэрчаныя, вельмі зменлівыя па форме і памерах, на верхавінцы з разеткай з 5 пукатых бугаркоў. Антэрыдыі бледна-жоўта-чырвоныя, адзіночныя, шарападобныя, дыяметрам да 0,5 мм [1, 2].
Асаблівасці біялогіі. Двухдомная расліна. Полавае размнажэнне назіраецца рэдка, пераважна восенню. Характэрна вялікая здольнасць да вегетатыўнага размнажэння клубеньчыкамі, якія пасля перазімоўкі прарастаюць новымі парасткамі. У звычайных умовах адналетнік, на значнай глыбіні і пры мяккай зіме можа стаць двухлетнікам [2].
Пашырэнне. Пашыраны па ўсіх краінах і кантынентах, але трапляецца спарадычна. У Беларусі адзначаны ў Мядзельскім раёне (азёры Нарач і Мястра).
Месцы росту. Расце пераважна на глыбіні да 30 м у прэсных стаячых або слаба праточных вадаёмах [1]. У азёрах Нарач і Мястра, як правіла, заканчвае глыбінную зону зарастання макрафітаў, часта разам з іншымі раслінамі.
Характар росту. Трапляецца групамі, месцамі з тэндэнцыяй да змяншэння займаемых плошчаў.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Забруджванне, эўтрафіраванне вадаёмаў, выкарыстанне ў рыбалоўстве тралаў і невадаў.
Культываванне. Не культывуецца.
Прынятыя меры аховы. Не прымаліся.
Неабходныя меры аховы. Прадухіленне забруджвання і змянення гідралагічнага і гідрахімічнага рэжымаў вадаёмаў, забарона выкарыстання тралаў і невадаў ва ўказаных вадаёмах і арганізацыя ў іх альгалагічных мікразаказнікаў, выяўленне новых месцаў росту.

Літ.: 1. Голлербах, Красавина, 1983; 2. Энцыклапедыя прыроды Беларусі, т. 4, 1985.

Т.Міхеева

Чырвоная кніга Беларусі   Чырвоная кніга Беларусі
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2020