Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 

Вынікі пошуку
 
 
Старонкі: 1  2  3  4  5  


На ваш запыт вада знойдзены больш за 100 артыкулаў

  • Усе слоўнікі (400)
  • Усе энцыкляпэдыі (42)
    1. вада
      адставаць як вада ад туку. Пра відавочнае аддзяленне чаго-н. ад нечага іншага. НН 1911, 339.
      Божая міласць - як вада на плыт. Прык. Пра знікненне, няўлоўнасць Божай ласкі, дапамогі. Янкоўскі 1971, 10.
      Быль як смала, а нябыль як вада. Гл. смала.
      войска ідзе як вада плыве. Ваўк. п. Пра вялікі паток салдатаў. Federowski, 334.
      гадзінкі ідуць як вада плыюць. Шальч. Пра няўмольны рух часу. СПЗБ 4, 19.
      грошы як вада. Івац., Мсцісл. Пра хуткае разыходжанне грошай. Юрчанка, 180; ЗЗайкі.
      дзіцяці патрэбна ласка як рыбе вада. Гл. рыба.
      жыццё мяняецца як у рацэ вада. Гл. рака.
      кіпець як вада ў гаршку. Слуцк. 1. Пра чалавека, які моцна задаецца, нервуецца. 2. Пра натоўп узрушаных нечым людзей. Янк., 411; Сержпутоўскі 1999, 32.
      круціцца як у колі вада. Гл. кола.
      людзі ідуць бы вада плыве. Слуцк. Пра вялікі людскі паток. Сержпутоўскі 1998, 240.
      ляты (гады) ідуць як вада плыве. Ваўк. п. Пра няўмольны рух часу. Federowski, 262; Янк., 401.
      праўда ў каго як у рэшаце вада. Гл. рэшата.
      работа ідзе як вада. Лаг. Ухв. Пра тую працу, калі чалавек працуе паволі, але спорна. Varłyha, 47.
      так і жывуць людзі бы вада цечэ ў рацэ. Слуцк. Пра вечную зменлівасць жыцця людзей. Сержпутоўскі 1999, 137.
      трымацца як на гусі вада. Гл. гусь.
      усмоктвацца як вада ў губку. Пра добрае ўпітванне, усмоктванне. НН 1911, 339.
      ціхі як вада. Ваўк. п. Спачув. Пра чалавека, які вельмі ціха, асцярожна сябе трымае. Federowski, 57; Ройзензон, 78.
      ціхманы як вада ў лужыне. Мін. ЛЦ, 75. Тое, што ціхі як вада.
      ціхманы як стаячая вада. Мін. ЛЦ, 75. Тое, што ціхі як вада.
      чысты як крынічна вада. Ваўк. п. Ухв. Пра нешта вельмі чыстае, прыемнае. Federowski, 71.
      што з гуся (вада). Гл. гусь.
      як вада змыла (панесла) каго. Брасл. Няўхв. Пра нейчае вельмі хуткае, імклівае знікненне, уцёкі. СПЗБ 1, 316; Санько, 68.
      як вада ўнясла. Свісл. Сцяшковіч, 614. Тое, што як вада змыла.
      як вада ў рэку жызьня пайшла. Свісл. Ухв. Пра добрае, спрыяльнае жыццё каго-н. Даніловіч 2008, 136.
      жыць як вутка (вуця) на вадзе. Гл. вутка.
      кідацца як рыба ў вадзе. Гл. рыба.
      ляпнуць як пасталом па вадзе. Гл. пастол.
      набраць як бурбалак на вадзе. Гл. бурбалка.
      плаваць як качка ў вадзе. Гл. качка.
      плёхацца як качка ў вадзе. Гл. качка.
      слабы як цень на вадзе. Гл. цень.
      спрытны як качка на вадзе. Гл. качка.
      цалуецца як лапцем па вадзе плешча. Гл. лапаць.
      шлёпаць як кура па вадзе. Гл. кура.
      як (што) пугаю па вадзе [што ні скажаш]. Гл. пуга.
      як бічам па вадзе каму. Гл. біч.
      як бічам па вадзе, так ты мне памог. Гл. біч.
      як пранікам па вадзе. Гл. пранік.
      як пугай па вадзе правёў (ляснуў). Гл. пуга.
      як рыбка (рыбе) у вадзе. Гл. рыбка.
      азызлы чалавек як вадой наліты. Ашм., Івац. Няўхв. Пра апухлага, ацёчнага чалавека. СПЗБ 1, 69; ЗЗайкі.
      як вадой плывуць да каго. Маст. Пра грошы, якія лёгка дастаюцца чалавеку. Сцяшковіч, 617.
      як рыба з вадой. Гл. рыба.
      бяда за бядою як рыба за вадою. Гл. рыба.
      выйсці як халоднаю вадою абліты. Мсцісл. Спачув. Пра чалавека, якога расстроілі, расчаравалі, збянтэжылі. Юрчанка 1977, 219.
      добра як з вадою. Пра нейкую чыстую, надзейную, прыгожую сітуацыю. Янк., Пар., 54; Высл., 313.
      ехаць як вадою плыць. Ваўк. п. Ухв. Пра гладкую дарогу, мяккую павозку. Federowski, 128.
      жывуць між сабою як рыба з вадою. Гл. рыба.
      З дурным сварыцца як з вадою біцца. Прык. Пра немагчымасць даказаць неразумнаму чалавеку сваю праўду. Санько, 135.
      з кім гаварыць як з вадою біцца. Віл. Асудж. Пра размову з чалавекам, які не ўмее слухаць думку іншага. ФА.
      звыкнуць з бядою як рыба з вадою. Гл. рыба.
      людзі як вадою плылі. Ваўк. п. Пра вялікі натоўп людзей. Federowski, 63.
      мы з табою як рыба (рыбка) з вадою. Гл. рыба.
      мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а мы ў гаўно. Гл. рыба.
      мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а ты гаўно. Гл. рыба.
      мы з табою як рыбка з вадою: ты ў ваду, а я над табою. Гл. рыбка.
      нету як вадою ўмыла. Смал. п. Добр., Смол., 14. Тое, што як вада змыла.
      нязгодныя як агонь з вадою. Гл. агонь.
      як агонь з вадою. Гл. агонь.
      як вадою згладзіла. 1. Пра хуткае фізічнае знікненне чагосьці. 2. Пра забыўлівасць чалавека. Янк., Пар., 202.
      як вадою разліўся. Янк., 443. Тое, што як вада змыла.
      Бога прасіць - што рэшатам ваду насіць. Гл. рэшата.
      боўкнуць як камень у ваду. Гл. камень.
      гаварыць як ваду на кола ліць. Карэл. 1. Пра расказванне нечага добрага, прыемнага. 2. Пра пустую балбатню. Высл., 300.
      гарадзіць як казёл, на ваду гледзечы. Гл. казёл.
      гарэлку жлукціць як ваду. Слуцк. Асудж. Пра празмерную схільнасць чалавека да гарэлкі. ДА.
      гарэлку лыкаць як ваду. Лаг. Асудж. Varłyha, 65. Тое ж.
      глядзець як [дурны] баран [на ваду]. Гл. баран.
      З начальствам сварыцца, што супраць ветру ваду ліць, - заўсёды абальешся. Маз. Прык. Пра наступствы спрэчкі з начальствам. ПП 1, 340.
      кануць як камень у ваду. Гл. камень.
      пазіраць як дурны баран на ваду. Гл. баран.
      прапаў як чорт у ваду буркнуў. Гл. чорт.
      прапаў як у ваду ўпаў. Пра знікненне чаго-, каго-н. без следу. Dybowski, 16.
      ражышча якраз як чугун ваду грэць. Гл. чугун.
      сказаць як у ваду перднуць. Кплів. Вульг. Пра недарэчнае, пустое выказванне чалавека, што не пакідае следу ў памяці. Фед. Арх.
      сказаць як у ваду пёрнуць. У ваду пёрнеш, хоць бурбалкі пойдуць, а тут... Лаг. Вульг. ФА. Тое ж.
      сказаць як у ваду плюнуць. Маст., Воран., Шчуч. Няўхв. Пра што-н. зусім недарэчае, неўпапад сказанае. Даніловіч, 256; Даніловіч 2010, 91.
      чыя гаворка - як ваду вязеш на гару, а яна не йдзець. Няўхв. Пра гаворку чалавека, які не можа пераканаць, угаварыць. Романов 1901, 68.
      укараць рыхтык як рака ў ваду ўпусціўшы. Гл. рак.
      як агонь у ваду. Гл. агонь.
      як ваду ліць. Мсцісл., Лоеў. Пра пустое нагаворванне на каго-н. Юрчанка, 180; Янкова, 62.
      як ваду ў торбу ліць. Няўхв. Пра бескарыснасць, безвыніковасць гаворкі, дзеяння. Янк., 443.
      як у ваду апушчаны. Мсцісл., Стол. Спачув. Пра моцна заклапочанага, прыбітага нечым чалавека. Бялькевіч, 56; Барысюк, Буян, 13.
      як у ваду баўтануць. Дзятл. Сцяшковіч, 620. Тое, што прапаў як у ваду ўпаў.
      як у ваду глядзець. Мёр., Івац. Пра загадзя выказаныя здагадкі, меркаванні. Нар. слов., 125; ЗЗайкі.
      як у ваду кануць. Маладз., Стол. Пра чыё-н. бясследнае знікненне. СЦБ, 182; Барысюк, Буян, 13.
      як у ваду сюкнуць. Астр. Няўхв. Іран. Пра нешта сказанае недарэчы, абы-што. Даніловіч 2008, 138.
      баяцца як [шалёны] сабака вады. Гл. сабака.
      баяцца як чорт (д'ябал) свянцонай вады. Гл. чорт.
      бы капелька вады. Гл. капелька.
      бясслоўны як вады ў рот набраў. Івац., Валож. Няўхв. Пра чалавека, што баіцца выказацца, сказаць слова. СЦБ, 48; ЗЗайкі.
      гутаркі як вады. Лаг. Пра шматлікасць тэм для гаворкі ў прыязных адзін да аднаго людзей. Varłyha, 13.
      да песень як камень да вады. Гл. камень.
      дастанеш (трудно) як з каменя вады. Гл. камень.
      забегчы як вады каўтнуць. Пра вельмі кароткі візіт. Янк., Пар., 66.
      забегчы як вады ўхапіць. Івац. ЗЗайкі. Тое ж.
      захацець як улетку вады. Гл. улетку.
      ідзе як нясе шклянку вады на галаве. Гл. шклянка.
      маўчаць як вады ў рот (у губы) набраў (набраўшы). Мін., Хоц., Чэрв. Federowski. 181; ЛЦ, 65; ФА. Тое, што бясслоўны як вады ў рот набраў.
      мокрая што з вады. Віл. Пра нешта, некага вельмі мокрых. СПЗБ 5, 500.
      мучыцца як рыба без вады. Гл. рыба.
      не выйсці беднаму з бяды як каменю з вады. Гл. камень.
      разгавораў як вады. Стаўб. МК, 155. Тое, што гутаркі як вады.
      сын як капля вады, у татка ўдаўсо. Гл. капля.
      трэба як вады напіцца. Пра пільную, моцную патрэбу чагосьці. Янк., 433.
      у каго праўды як у рэшаце вады. Гл. рэшата.
      успацець увесь як з вады. Мсцісл. Пра чалавека, што вымак ад поту. Юрчанка 1969, 152.
      уцякаць як чорт ад свянцонай вады. Гл. чорт.
      хадзіць як бусел ля вады. Гл. бусел.
      хацець як у пагоду вады. Гл. пагода.
      чые мруць, а нашы як із вады йдуць. Смал. п. Пра добрае гадаванне дзяцей, без смерці і асаблівых хваробаў. Добр., Смол., 29.
      як вады напіцца. Маст. Пра вельмі лёгкае, простае выкананне якой-н. справы. Даніловіч, 215.
      як дзве каплі вады. Гл. капля.
      як з вады выйшаў. Ваўк. п. Пра моцна ўпацелага чалавека. Federowski, 343.
      як рыба без вады. Гл. рыба.
      пропав як бунька на воді. Гл. бунька.
      боўтнуць як баран у воду. Гл. баран.
      глядзець начэ казёл у воду. Гл. казёл.
      дывыцьця бы баран на воду. Гл. баран.
      знікнуць як ключ у воду. Гл. ключ.
      ні племені, ні роду, як бел камень у воду. Гл. камень.
      ні роду, ні плоду - як камень у воду. Гл. камень.
      пакараць як рака ў воду ўкінуўшы. Гл. рак.
      прапасці як камень у воду. Гл. камень.
      трапіць як камень у воду. Гл. камень.
      хадзіць як у воду апушчоны. Смал., Івац. Добр., Смол., 533; ЗЗайкі. Тое, што як у ваду апушчаны.
      Я доброго роду, п'ю горэлку як воду. Жытк. Фальк. Жарт. Пра самахвальства падвыпіўшай кабеты. ТС 1, 223.
      як у воду ўпаў. Краснап. Бялькевіч, 342. Тое, што як вада змыла.
      як чорт у воду (у лужыну) плюнуў. Гл. чорт.
      бояцца як полешук воды. Гл. паляшук.
      ек воды ў рот набраўшы. Стол. ТС 1, 131. Тое, што бясслоўны як вады ў рот набраў. // Беларускія народныя параўнанні
    2. ВАДА // Эпітэты
      ВАДА (воды). 1. Пра колер, празрыстасць, чысціню (вады); пра яе тэмпературу: аксамітна-чорная, аранжавая, бірузовая, блакітная, брыльянцістая, густа-цёмная,
    3. вада — урок, урачэнне.
      На мальца вада нейкая найшла, сохніць і сохніць. // Вушаччына (Барадулін)
    4. вада ж. вада, вады, ДМ вадзе, ваду, вадой (-ою); мн. НВ воды, вод (-даў), водам, водамі, водах // Граматычны назоўніка
    5. вада — порок
      вадавода // Беларуска-расейскі: міжмоўныя амонімы, паронімы і полісемія
    6. Дзісятая вада на кісялі. — Прыказваюць гэтак аб далёкім сваяцтве, калі яно часам ставіцца за перашкоду жанімства. Ваду на кісялі мяняюць гэткім парадкам: змолаты авёс разам з пасеямі намочваюць вадой. Праз 5-3 гадзін цэдзяць усё праз рэшата. Пасеі, што засталіся на рэшаце, выціскаюць рукамі ды ізноў намочваюць, а праз колькі гадзін ізноў працэджваюць ды выціскаюць. І калі гэтыя пасеі перамыюць гэтак разоў зь дзесяць, дык дзесятая вада будзе чыстая й зусім непадобная да першага цэду. // Прыказкі Лагойшчыны
    7. Ідзе, як вада. — Гэтак адклікаюцца аб добрым работніку, што знаходзе ў хаце сабе работу й хутка яе выконвае. // Прыказкі Лагойшчыны
    8. Ціхая вада грэблю рыя. — Калі спакойны, ціхі чалавек вялікія справы пачынае рабіць, добрыя або благія. // Прыказкі Лагойшчыны
    9. вада 21 // Клясычны правапіс
    10. вада ж., в разн. знач. вода;
      дажджавая в. дождевая вода;
      вялікая в. высокая вода;
      мяккая в. мягкая вода;
      у кніжцы многа вады в книге много воды;
      цяжкая в. хим. тяжёлая вода;
      жоўтая в. мед. жёлтая вода;
      цёмная в. мед. тёмная вода;
      як у ваду апушчаны как в воду опущенный;
      канцы ў ваду концы в воду;
      вадой не разальеш водой не разольёшь;
      як у ваду кануў как в воду канул;
      шмат вады сплыло много воды утекло;
      як з гусі в. как с гуся вода;
      як дзве кроплі вады как две капли воды;
      вады не замуціць воды не замутит;
      пасадзіць на хлеб і ваду посадить на хлеб и (на) воду;
      выйсці сухім з вады выйти сухим из воды;
      муціць ваду мутить воду;
      многа вады працякло много (немало) воды утекло (ушло);
      як пугай па вадзе как об стенку горох;
      сплысці з вадою уплыть с водой;
      вывесці на чыстую ваду вывести на чистую воду;
      пайсці з вадою поплыть по течению;
      жывая в. фольк. живая вода;
      мёртвая в. фольк. мёртвая вода;
      як рыба ў вадзе как рыба в воде;
      прайсці агонь, ваду і медныя трубы пройти огонь, воду и медные трубы;
      чыстай вады чистой воды;
      як у ваду глядзеў как в воду глядел (смотрел);
      ліць ваду на (чый) млын лить воду на (чью) мельницу;
      набраць вады ў рот набрать воды в рот;
      насіць у рэшаце ваду носить решетом воду;
      сёмая (дзясятая) в. на кісялі погов. седьмая (десятая) вода на киселе;
      таўчы ваду ў ступе толочь воду в ступе;
      як камень у ваду как камень в воду;
      бура ў шклянцы вады буря в стакане воды;
      як вадой змыла как водой смыло;
      апёкшыся малаком, і ваду студзіш посл. обжёгшись на молоке, дуешь и на воду;
      цішэй вады, ніжэй травы погов. тише воды, ниже травы;
      віламі па вадзе пісана погов. вилами по воде писано;
      у гарачай вадзе купаны погов. до трёх не говори;
      гатоў у лыжцы вады ўтапіць погов. готов в ложке воды утопить;
      пад ляжачы камень в. не цячэ посл. под лежачий камень вода не течёт;
      лавіць рыбу ў каламутнай вадзе погов. ловить рыбу в мутной воде;
      пабыў у вадзе і не мокры нідзе погов. вышел сухим из воды;
      да пары збан ваду носіць посл. повадился кувшин по воду ходить, там ему и голову сломить // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    11. вада ж. Р вады, ДМ вадзе, ваду, вадой (-ою); мн. НВ воды, вод (-даў), водам, водамі, водах // Граматычны назоўніка 2013
    12. вада ж. — порок, недостаток // Беларуска-расейскі (Байкоў-Некрашэвіч)
    13. вада
      1. загана, недахоп;
      2. данос, паклёп // Старабеларускі лексікон
    14. вада вадзе, мн. воды, вод і водаў // Слоўнік беларускай мовы
    15. вада ж., разг. порок м., изъян м. // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    16. вада ж. Р вады, ДМ вадзе, ваду, вадай (-аю); мн. НВ вады, вад (-даў), вадам, вадамі, вадах // Граматычны назоўніка 2013
    17. Пад ліжачы камінь вада ні цячэ. — Кажуць гультаю, які марыць аб багацьці, але не працуе, а ляжыць. // Прыказкі Лагойшчыны
    18. Вада па аднэй капца капая, алі ў каміні дзірку прабівая. — Заўсёды вынікі дасягваюцца, калі робіцца й надта паволі, але неадступна й зацята. // Прыказкі Лагойшчыны
    19. Дзісятуха-сакатуха. Сакоча або мяцеліца каля вуглоў, або вада каля платоў. — Дзісятуха - дзесяты тыдзень па Калядах. Старадаўная сялянская прыкмета, што гэтым часам могуць быць і зімовыя завеі, і веснавыя паводкі. // Прыказкі Лагойшчыны
    20. Біда, калі ня п'ецца й вада. — Гэта гаворыцца аб безнадзейным хворым, які ўжо й вады не патрабуе. // Прыказкі Лагойшчыны

    Старонкі: 1  2  3  4  5  
     
    Галоўная старонка   Галоўная старонка
    Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
    Паведаміце нам!
        (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2021