Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 

Вынікі пошуку
 
 
Старонкі: 1  2  3  4  5  


На ваш запыт воўк знойдзены больш за 100 артыкулаў

  • Усе слоўнікі (178)
  • Усе энцыкляпэдыі (14)
    1. галодны
      жраць як з галоднага краю вырваўсё. Гл. край.
      як з галоднага краю. Гл. край.
      злятацца як галоднае крумкаччо. Гл. крумкач.
      цягнуцца як галоднае лета. Гл. лета.
      што каму як галоднаму пост. Мсцісл. Пра нешта абсалютна непатрэбнае. Юрчанка, 181.
      брацца за што як галодны за хлеб. Пра руплівае, рэзкае дзеянне, хапанне каго-н. Янк., Пар., 21.
      збірацца як галодны сраць. Старадар. Вульг. Пра вельмі маруднае, неахвотнае збіранне куды-н. Dybowski, 16; ФА.
      збірацца як галодны ў борну. Дзятл. Іран. Даніловіч, 217. Тое, што збірацца як галодны сраць. ≺ Борна - параўн. руск. уборная ‘прыбіральня’.
      збірацца як галодны ў каноплі (крапіву). Карэл., Пол. Іран. Высл., 326; З нар. лекс., 14. Тое, што збірацца як галодны сраць.
      Люты як галодны воўк, а баязлівы як заяц. Гл. воўк.
      накінуцца як галодны на хлеб. Мін. Няўхв. Пра вельмі прагнае, імклівае дзеянне каго-н., накідванне на што-н. ЛЦ, 72.
      наляцець як галодны крумкач. Гл. крумкач.
      рабіць як галодны сера. Рэч. Вульг. Пра маруднае, скуднае выкананне чаго-н. Pietkiewicz, 389.
      як галодный сабака. Гл. сабака.
      сябраваць як галодныя сабакі, што дзеляць костку. Гл. сабака.
      лупаць очыма бы голодна сова. Гл. сава. // Беларускія народныя параўнанні
    2. Тундра // Экалагічны слоўнік
      заяц-бяляк, з драпежнікаў - пясец, ліса, воўк. Экасістэмы Т. надзвычай уразлівыя, іх кволасць абумоўлена кароткімі харчовымі ланцугамі (напр., лішайнікі
    3. мокры
      напасці як на мокрага блохі. Глыб. Насмешл. Пра напад на кагосьці нейкіх агрэсіўных, непрыязных, варожых людзей. Рабкевіч, 130.
      есці як мокрае гарыць. Люб. Няўхв. Пра павольнае з неахвотай спажыванне стравы. ФА.
      рабіць як мокрае гарыць. Астр., Гродз., Дзярж., Івац., Хоц., Стаўб., Стол. Няўхв. Пра павольнае, маруднае, як бы нехаця выкананне працы. СПЗБ 4, 232; Цыхун, 197; МК, 313; ЛЦ, 130; ФА; Барысюк, Буян, 13; ЗЗайкі.
      кідацца як той кот, што увяз у мокрай гліне. Гл. кот.
      як мокраю анучаю па зубах. Гл. ануча.
      прыцягнуцца як мокрая мыш. Гл. мыш.
      стаяць як разінька мокрая. Гл. разінька.
      сшурпіцца як мокрая курыца. Гл. курыца.
      як мокрая варона. Гл. варона.
      як мокрая курыца [прышла]. Гл. курыца.
      накінуцца як на мокрую анучу. Гл. ануча.
      узлёгчыся як на мокрую шапку. Гл. шапка.
      усунуцца як на мокрую анучку. Гл. анучка.
      посунуцца бу мокры воўк. Гл. воўк.
      як мокрый лапаць. Гл. лапаць. // Беларускія народныя параўнанні
    4. каза
      баяцца як каза капусты. Нясв. Іран. Пра адсутнасць страху перад чым-н. ФА.
      бляяць як каза нядоеная. Докш. Насмешл. Пра чалавека, які непрыемна спявае, дакучае. ФА.
      брыкаць як каза. Ваўк. п. Ухв. Пра нейчую лёгкую хаду з падскокамі. Federowski, 43.
      зблудзіўся розум як каза ў лесе. Маст. Пра немагчымасць самастойна знайсці слушнай высновы, рашэння. Сцяшковіч, 637.
      кароўка як каза. Няўхв. Пра маленькую худую кароўку. Янк., Пар., 84.
      нагуляцца як каза на вяроўцы. Астр. Іран. Пра немагчымасць добра пагуляць, вырвацца на волю. ФА.
      скакаць як каза. Віц. Кплів. Пра дарослую дзяўчыну, што яшчэ бавіцца дзіцячымі гульнямі. КВДУ.
      унадзіцца куды як каза ў [а]гарод. Рэч., Капыл. Няўхв. Пра частае наведванне чаго-н. з карыслівымі мэтамі. Pietkiewicz, 397; Высл., 405; Янк., Пар., 174.
      упірацца як каза на кладцы. Шчуч. Няўхв. Пра зацятае, наравістае ўпіранне. Даніловіч, 228.
      упірацца як каза на торг ідучы. Ваўк. п. Няўхв. Federowski, 321. Тое ж.
      цягацца як цыганская каза на вазах. Воран. Асудж. Пра чалавека, які не працуе, а цягаецца ў пошуках лёгкай спажывы. Даніловіч, 262.
      як казаозка). Мсцісл. Ухв. Пра маладую спрытную дзяўчыну. Юрчанка, 185.
      як каза паміж двух стагоў: не ведае, да каторага (куды) і кінуцца. Мін. Насмешл. Пра чалавека, які не можа зрабіць выбар, рашыцца на нешта адно. ЛЦ, 130.
      зажадацца каму чаго як казе перцу. Мядз. Насмешл. Пра чалавека, якога турбуюць нейкія несур'ёзныя жаданні. ЗСалавей.
      захацецца чаго як казе воцату. Брасл. Насмешл. Рабкевіч, 80. Тое ж.
      ноч - як дзікай казе пераскочыць. Капатк. Пра зусім кароткую летнюю ноч. ПП 1, 96.
      от Ганін до Роздва - ек козе скочыць. Стол. Пра невялічкі прамежак часу паміж святамі Ганны і Ражства. ТС 5, 48.
      біць (абадраць, даіць, лупасіць, таўчы) каго як сідараву казу. Ваўк. п., Карм., Люб., Уздз., Астр., Чэрв., Дзярж. Пра бязлітасную эксплуатацыю, біццё некага. Мат., Гом., III, 218; Шырма, 205; Высл., 287; Сцяшковіч, 619; ФА; ЖН, 102; Гілевіч, 66.
      ведаць каго як аблупленую казу. Здзекл. Пра дасканалыя веды пра каго-н. Ром., Бел., 297.
      глядзець як воўк на казу. Гл. воўк.
      шчасце як у казы хвост. Кплів. Пра чыё-н. невялікае, нядоўгае шчасце. Federowski, 377.
      хто як з казы нявеста (ухажорка). Мсцісл. Іран. Пра некага няздатнага. Юрчанка, 173.
      дзевка як коза. Смал. Ухв. Пра вёрткую, зграбную, жвавую дзяўчыну. Добр., Смол., 331.
      спяшацца як з козамі на торг. Кругл. Іран. Пра няспешлівае збіранне, выпраўленне куды-н. Высл., 422.
      дзеўкі ўпарты як козы. Нараўл. Няўхв. Пра незгаворлівых, упартых дзяўчат. Дуб., 14; АВНЛ.
      пабегчы як козы. Ваўк. п. Жарт. Пра дзяўчат, што жвава, лёгка некуды пабеглі. Federowski, 206.
      спаць як козы прадаўшы. Слон. Пра вельмі моцны, салодкі, бестурботны сон. Даніловіч, 230.
      у вушах як козы пераначавалі. Насмешл. Пра нямытыя вушы нейкага дзіцяці. Янк., Пар., 172. // Беларускія народныя параўнанні
    5. аблава
      захадзіць як воўк у аблаві. Гл. воўк. // Беларускія народныя параўнанні
    6. Ваўкалак // Міфы Бацькаўшчыны
      зжырае і людзей і скаціну. Такі воўк-пярэварацень надзвычай крыважэрны і таму небяспечны. Ростам ён большы за звычайнага ваўка; асабліва вялікая ў яго
    7. селянін
      Воўк не еўшы як селянін пагарэўшы: што ўбачыць, тое і трэба. Прык. І воўк, і пагарэлец крадуць па неабходнасці. Янк., 209. // Беларускія народныя параўнанні
    8. авечы // Тлумачальны (вялікі)
      авечак, належыць авечкам. Авечы статак. Авечая воўна. // Прыгатаваны з малака авечкі. Авечы сыр. ◊ Авечая галава гл. галава. Воўк у авечай шкуры гл.
    9. прасіць
      Жыццё як дарога: прасі бога. Гл. дарога.
      Жыццё як дарога: прасі ў бога. Гл. дарога.
      падлезці як каго сюда прасілі. Мсцісл. Няўхв. Пра кагосьці няпрошанага, хто ўлез у кампанію. Юрчанка 1977, 117.
      як той воўк, што прасіў: «анно хвост падвязі». Гл. воўк.
      погледаць ек рубля просіць. Гл. рубль.
      стары як малы: што бачыць, то просіць. Гл. малы. // Беларускія народныя параўнанні
    10. прывязь
      кідацца як воўк на прывязі (цапу). Гл. воўк.
      насіцца як сабака, сарваўшыся з прывязі. Гл. сабака.
      як з прывязі сарваўся. Асудж. Пра чалавека, які злосна накінуўся на кагосьці. Ром., Бел., 316; Сержпутоўскі 1999, 134. // Беларускія народныя параўнанні
    11. мядзведзь
      жыць як вядзмедзь у мярлоге. Бран. Няўхв. Пра непрыбранае жытло, запушчанасць гаспадаркі, адасобленасць ад людзей. Расторгуев, 159.
      сяброўства як у рысі з мядзведзем. Гл. рысь.
      сядзець як у мядзведзя ў вушку. Мядз. Пра надзейнае, утульнае пачуванне. Гілевіч 2007, 138.
      абрасці як мядзведзь. Ваўк. п., Івац. Жарт. Пра нястрыжанага, няголенага чалавека. Federowski, 3; ЗЗайкі.
      ашчарэпіць як мядзведзь. Жарт. Пра чалавека, які крэпка абняў, абшчапіў кагосьці іншага. Станкевіч, 69.
      валюгацца (варочацца, трашчаць) як мядзведзь. Пух. Насмешл. Пра чалавека, які нязграбна ходзіць ківаючыся. Шатэрнік, 42; Шпилевский, 176; Киркор, 238. ≺ Валюгацца - хадзіць ківаючыся.
      варочацца/паварочвацца як мядзведзь. Карэл., Слон. Няўхв. Пра няўклюднага і непаваротлівага чалавека. Крэмнеў, № 126; Высл., 358; АВНЛ.
      дужы як мядзведзь. Ваўк. п., Сміл., Докш. Ухв. Пра дужага здаровага чалавека. Federowski, 89; Шатэрнік, 89; Высл., 315.
      жыць як вядзмедзь у мярлоге. Бран. Няўхв. 1. Пра жыццё ў непрыбраным памяшканні, непрыбранай хаце. 2. Пра адасобленае, замкнёнае жыццё каго-н. Расторгуев, 159.
      здоровы ек медзведзь. Стол. Ухв. ЖНС, 197. Тое, што дужы як мядзведзь.
      згорбіцца як мядзведзь скачучы. Насмешл. Пра сагнутую, згорбленую паставу чалавека. Янк., Пар., 72.
      кацалапы як мядзведзь. Карэл. Насмешл. Пра чалавека з крываватымі нагамі. Высл., 334.
      коле ў плечы усё роўна як мядзведзь сядзіць. Слон. п. Пра адчуванне цяжару, болю ў плячах. Federowski, 237.
      кудлаты як мядзведзь. Лаг. 1. Пра непрычасанага аброслага чалавека. 2. Пра кудлатую жывёліну. Varłyha, 58.
      ласы як мядзведзь на мёд. Мін. Насмешл. Пра дужа ласага да нечага чалавека. ЛЦ, 92.
      мармытаць (ляжаць, мыркаць) як мядзведзь у бярлозе (мярлозе). Ваўк. п., Сміл., Светл. Няўхв. Пра некага, хто не робіць, вольна разлёгся і адпачывае. Federowski, 179; Нос., 80; Шатэрнік, 155; Рапановіч, 254; Высл., 345; Станкевіч, 676.
      матацца як мядзведзь. Ляцкий, 23. Тое, што валюгацца як мядзведзь.
      Мужык не мядзведзь, а мяса аб'есць. Браг. Прык. Пра жорсткага неспагадлівага мужа. ПП 2, 643.
      непаваротлівы як мядзведзь. Хоц. Пра няўклюднага і непаваротлівага чалавека. Бялькевіч, 358; Матэрыялы 1981, 55.
      непаспешны як мядзведзь за вераб'ём. Рэч. Пра маруднага, няўклюднага і непаваротлівага чалавека. Мат. Гом., V, 173.
      панімаць у чым як мядзведзь у Бібліі. Іран. Пра чалавека, зусім не дасведчанага ў нейкай справе. Фед. Арх.
      перціся напралом як мядзведзь на пасеку. Брэсц. Няўхв. Пра рух да прывабнага месца, не разбіраючы дарогі. ЛЦ, 74.
      Работа не мядзведзь: можна заўтра паглядзець. Прык. Жарт. Пра магчымасць адкласці нейкую работу. Романов 1901, 68.
      старацца як мядзведзь у мёдзе. Капыл. Іран. Насмешл. Пра чалавека, які дзейнічае груба, абы-як, захоплены сквапнасцю. ДА.
      ты завядзеш басам як воўк часам, а я за табою як мядзведзь парою. Гл. воўк.
      у жываце як мядзведзь варочаецца. Слон. п. Пра стан страўніка, які ўздуўся і баліць. Federowski, 373.
      як мядзведзь каштарлапы. Бял. Яўсееў, 57. Тое, што кацалапы як мядзведзь.
      як мядзведзь у бярлозе. Свісл. 1. Ухв. Пра бесклапотнае жыццё каго-н. 2. Няўхв. Пра знаходжанне ў недагледжаным памяшканні. Сцяшковіч, 616.
      Худа дзеду без бабы як мядзведзю без лапы. Прык. Пра важнасць гаспадыні ў хаце. Аксамітаў, 167; Шимановский, 473.
      хочацца чаго як мядзведзю мёду. Насмешл. Пра надта прагнае жаданне чаго-н. Янк., Пар., 184. // Беларускія народныя параўнанні
    12. аўцаед м. Воўк, які бярэ авечак.
      Аўцаед апасны воўк. Так і глядзі, што выбежыць з лесу і нападзе на авец. Міхалінава Лёзн.
      Параўн. авячнік // Віцебшчына
    13. жаробны
      галодны як воўк жаробны. Гл. воўк. // Беларускія народныя параўнанні
    14. каноплі
      выскачыць як з канапель. Віл. Насмешл. Пра нейчае нечаканае з'яўленне. СПЗБ 1, 369; Станкевіч, 535.
      выскачыць (вырвацца) як Піліп (Раман, шляхціц, певень) з канапель. Гл. Піліп.
      I ў старца душа не пень: хоча хлеба і канапель. Гл. пень.
      выскачыць як голы з канопель. Гл. голы.
      збірацца як галодны ў каноплі. Гл. галодны.
      ціснуць як гнёт на каноплі. Гл. гнёт.
      накінуцца (наляцелі) як вераб'і на спелыя каноплі. Гл. верабей.
      Дзяцей як каноплі, а хлеба ні кроплі. Гарад. Прык. Жарт. Пра беднага чалавека, у якога шмат дзяцей. АВНЛ.
      кінуцца ў пакуту як сабакі ў каноплі. Гл. сабака.
      сябраваць як таўкач з каноплямі (маслёнкаю). Гл. таўкач.
      уцякаць як чорт з канопляў. Гл. чорт.
      пазяхаць як сучка ў каноплях. Гл. сучка.
      што ў коноплі. Іван. Няўхв. Пра непрыгожага, абарванага чалавека. ЗВалодзінай.
      плутацца бы п'яны по коноплях. Гл. п'яны.
      развыцца як воўк у каноплях. Гл. воўк. // Беларускія народныя параўнанні
    15. сабака
      гіркаць як на сабак. Нараўл. Няўхв. Пра чалавека, які злосна, няветліва абыходзіцца з іншымі. Гавораць, 21.
      многа як нярэзаных сабак. Мсцісл. Насмешл. Пра нейкі непаважаны збор людзей. Юрчанка 1998, 227.
      многа як сабак. Ваўк. п. Насмешл. Federowski, 188. Тое ж.
      хоць вадою разлівай бы сабак. Слуцк. Няўхв. Пра людзей, якія моцна сварацца, б'юцца. Сержпутоўскі 1999, 138. ≺ Сабак, якія ярасна грызуцца, лёгка разагнаць, лінуўшы на іх вады.
      аблезлы як сабака. Гродз. п., Бяр., Івац. Пагардл. Пра чалавека з нясвежай знешнасцю. Federowski, 2; ФА; ЗЗайкі.
      аблізвацца як сабака на сала. Насмешл. Пра чалавека, які выяўляе прагу займець нешта яму прывабнае. Шатэрнік, 4.
      абмокнуць як сабака. Ваўк. п. Насмешл. Пра чалавека, які моцна вымак, выпацкаўся. Federowski, 2.
      агінацца бы сабака. Слуцк. Няўхв. Раздраж. Пра чалавека, які не займаецца патрэбнай справай, толькі мітусіцца побач з іншымі. Сержпутоўскі 1998, 251.
      аглядацца як сабака ў чужым двары. Мін. Няўхв. Пра чалавека, які паводзіць сябе падазрона, з апаскай. ЛЦ, 47.
      Адзін брэша як сабака, а другі маўчыць як срака. Люб. Прык. Няўхв. Вульг. Пра балбатлівага лгуна і пра неактыўнага маўчуна. ФА.
      азірацца як сабака на кірмашу, згубіўшы гаспадара. Гродз. п. Няўхв. Пра баязлівае, няўпэўненае становішча чалавека ў складанай сітуацыі. Federowski, 11.
      аскыляцца як сабака на чужую працу. Слон. п. Няўхв. Пра чалавека, які ганіць намаганні іншага. Federowski, 10.
      багаты як сабака кудлаты. Брасл. Іран. Насмешл. Пра зусім беднага чалавека. СПЗБ 1, 147.
      баяцца як [шалёны] сабака вады. Ваўк. п. Пра чалавека, які нечага панічна баіцца. Federowski, 20; Янк., Пар., 14.
      баяцца як сабака мух. Навагр. п. Іран. Пра чалавека, людзей, якія зусім не баяцца чаго-н. Federowski, 20.
      бегчы (валачыся) як сабака за возам. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека, які ідзе за некім, яго мэтамі, пра несамастойнага. Federowski, 31, 206; Янк., Пар., 24.
      бегчы бы [куцы] сабака. Слон., Слуцк. Насмешл. Пра чалавека, які вельмі хутка бяжыць, спяшаецца. Высл., 290; Сержпутоўскі 1999, 20.
      блішчаць у вочы людзям як сабака. Сміл. Няўхв. Пра чалавека, які паводзіць сябе лісліва, дагодліва перад іншымі. Шатэрнік, 22.
      блытацца як сабака ў збане. Ваўк. п. Насмешл. Пра чалавека, які не бачыць ісціны, рухаецца бязладна. Federowski, 32.
      босы як сабака. Брэсц. Насмешл. Пра беднага чалавека. ЛЦ, 69.
      брахаць (ілгаць) як сабака. Сак. п., Слон., Рэч. Асудж. Пра непраўдзівага чалавека, ілгуна. Дуб., 6; Каспяровіч, 145; Pietkiewicz, 359; Federowski, 42; Высл., 288.
      брахаць як сабака на азярод. Светл. Асудж. Пра чалавека, які моцна лжэ, дапякае іншым злоснымі нарокамі, сваркай. Высл., 289.
      брахаць як сабака на вецер. Івац. Асудж. Янк., Пар., 19; ЗЗайкі. Тое ж.
      брахаць як сабака на месяц. Асудж. Янк., Пар., 19. Тое ж.
      брахаць як сабака на неба. Слаўг. Асудж. Высл., 289. Тое ж.
      брахаць як сабака ў лесе. Асудж. Шпилевский, 180. Тое ж.
      бурчаць як сабака. Сміл. Няўхв. Пра чалавека, які злосна выражае свае думкі. Шатэрнік, 38.
      бы сабака на дварэ жыць. Слуцк. Няўхв. Пра бядотнае, бязладнае жыццё кагосьці. Сержпутоўскі 1999, 148.
      верыць як сабака ў дзесянцёры. Іўеў. Іран. Пра чалавека, які ў нешта зусім не верыць. Даніловіч, 244. ≺ Дзесянцёры - ‘дзесяць рэлігійных запаведзяў у Бібліі, дэкалог’.
      віляцца (выкручвацца, туляцца, хавацца, уцякаць) [ад работы] як сабака ад мух. Ваўк. п., Рэч., Мін. Асудж. Пра чалавека, які ўсяляк выкручваецца ад работы, абавязкаў, заданняў. Анимелле, 264; Нос., 172; Dybowski, 190; Federowski, 343; Pietkiewicz, 360; Высл., 293.
      віляць як сабака хвастом. Астр. Асудж. Пра чалавека, які паводзіць сябе лісліва, дагодліва, прыніжана. СПЗБ 5, 300; Янкоўскі, 124.
      віляць як сабака хвастом паміж палкай і кустом (паміж палкай і кавалкам). Мін. Здзекл. Пагардл. Пра чалавека, які арыентуецца ў жыцці толькі на пагрозу і на выгаду (карысць). ЛЦ, 50.
      вісець як сабака пры (на) рэзніцы. Ваўк. п. Асудж. Пра чалавека, які назаляе ўсім у чаканні спажывы, карысці. Federowski, 333; Янк., 399. ≺ Вісіць - тут: тарчыць пастаянна.
      вурсь на каго як сабака. Брасл. Няўхв. Пра чалавека, які можа кінуць камусьці злоснае слова. СПЗБ 1, 337. ≺ Вурсь - фырк.
      выбегацца як сабака. Мін. Насмешл. Пра чалавека, што моцна выгаладняўся, стаміўся. Высл., 295.
      выглядаць (паглядаць, пазіраць) як сабака з буды. Няўхв. Пра чалавека, які паводзіць сябе не так, як трэба. Federowski, 210, 343.
      вылезці (выскакваць) з языком як сабака з хвастом. Мсцісл. Асудж. Пра чалавека, які нядобрым словам умешваецца ў чужыя справы. Юрчанка 1969, 190.
      выскаліцца як сабака ў пастцы. Асудж. Пра чалавека, які паводзіць сябе злосна, агрэсіўна. Санько, 120.
      выскаліць зубы як сабака на высеўкі (на пятніцу, на мяса). Насмешл. Пра чалавека, які злосна рэагуе на штосьці яму непрыемнае, непрывабнае. Federowski, 361.
      выскачыць як нашкодзіўшы сабака. Мін. Няўхв. Насмешл. Пра чалавека, які панічна збягае ад нечага. Высл., 298.
      выць як сабака. Ваўк. п. Пагардл. Пра плач, енкі, крыкі непрыяцеля. Federowski, 343.
      вышчарыць клэ як сабака. Шчуч. Няўхв. Пра непрыемнага чалавека, які насміхаецца. СПЗБ 2, 456.
      вякаць як сабака. Міл., Касц. Няўхв. Пра чалавека, які нешта брыдкае гаворыць. Бялькевіч, 398.
      вярцець як сабака хвастом. Мсцісл. Асудж. Пра дробнага махляра, ілгуна. Юрчанка, 175.
      гаварыць як сабака брэша. Слон. Няўхв. Пагардл. Пра злоснага, безадказнага балбатуна. ФА.
      галодны як сабака [валачашчы]. Івац. Насмешл. Пра моцна галоднага чалавека. Дуб., 8; Federowski, 102; ЗЗайкі.
      гаркаць як собака. Жытк. Няўхв. Пра чалавека, які моцна агрызаецца. ТС 5, 67.
      гаўкаць як сабака на месяц. Мін. Няўхв. Пра чалавека, што нешта несправядлівае гаворыць, сварыцца. ЛЦ, 32.
      гламнуць як сабака муху. Ваўк. п., Слаўг. Няўхв. Пра чалавека, які некага пакрыўдзіў, знішчыў. Federowski, 110; АВНЛ. ≺ Гламнуць - глынуць.
      глядзець (узірацца) як сабака на высеўкі. Ваўк. п., Слон. Насмешл. Пра чалавека, які непрыязна, злосна ў некага, нешта ўзіраецца. Federowski, 109; Высл., 305.
      глядзець як галодный сабака. Мсцісл. Асудж. Пра чалавека, які з прагнасцю на некага ці нешта глядзіць. Юрчанка, 181.
      глядзець як сабака на костку. Мін., Хоц., Петр. Насмешл. Пра чалавека са злосным, агрэсіўным позіркам. ЛЦ, 50.
      глядзець як сабака на кошку. Брэсц. Насмешл. Пра чалавека, які выказвае агрэсію, злосць. ЛЦ, 63.
      глядзець як сабака на палку. Мсцісл. Насмешл. Пра чалавека, які з апасеннем, недаверліва на некага ці нешта глядзіць. Юрчанка, 196.
      голы як сабака. Капыл. Няўхв. Пра беднага чалавека. ФА.
      голыш як біч, гуляка як сабака. Гл. біч.
      грызціся як сабака з катом. Ваўк. Асудж. Пра несуладнае жыццё ў сям'і, калектыве. Высл., 308.
      гуляка як сабака. Пруж. Асудж. Пра чалавека, аматара пагуляць. Шейн, 475.
      гэтак хто да морды як сабака да торбы. Докш. Пра звычку кагосьці да мардабою. Высл., 310.
      дбаць як сабака аб пяту ногу. Ваўк. п. Іран. Пра раўнадушнае стаўленне да нечага. Federowski, 77.
      дваровая служака што вясковая сабака. Асудж. Пра нізкі маральны ўзровень дваровых слуг. Ляцкий, 9.
      дзяўкаць як сабака. Бар. Асудж. Пра чалавека, які недарэчна абы-што вярзе. СПЗБ 2, 71. ≺ Дзяўкаць - гаварыць недарэчнае, балбатаць.
      драцца як сабака з катом. Гродз. п. Асудж. Пра несуладнае жыццё сужонкаў і інш. Federowski, 95.
      дрыжаць бы сабака на марозе. Слуцк. Насмешл. Пра нечае баязлівае захаванне. Сержпутоўскі 1998, 34.
      дурны як (што) сабака (шчаня) да году. Зэльв., Івац., Капыл. Асудж. Груб. Пагардл. Пра вельмі дурнога чалавека. Даніловіч, 245; ФА.
      дыхаць як сабака ў горач. Ваўк. п. Насм. Пра цяжкое дыханне пасля бегу, работы. Federowski, 90.
      жалець як сабака палку. Брасл. Іран. Пра адсутнасць шкадавання наогул. СПЗБ 2, 135.
      жанаты як пан багаты, а халосты як сабака бясхвосты. Гл. пан.
      жыд брэша як сабака ў лесе. Асудж. Пра падманлівасць гандляроў-яўрэяў. Нос., 43.
      задумацца як сабака ў чаўнеоўне). Слуцк. п., Сак. п. Кплів. Пра нешанаваную чыюсьці задуменнасць. Шейн, 484; Federowski, 347.
      запеніцца бы кручаны сабака. Слуцк. Асудж. Пра злоснага, крыклівага, несправядлівага чалавека. Сержпутоўскі 1999, 137.
      заседзецца дома як сабака ля будкі. Карэл. Няўхв. Пра дамаседа. Высл., 325.
      заядлы як сабака. Слон. Няўхв. Пра вельмі заўзятага, упартага чалавека. Federowski, 348; Высл., 325.
      збіраць як сабака косці. Ваўк. п., Докш., Івац. Няўхв. 1. Пра згаладалага або сквапнага чалавека, які збірае дзе што трапіцца. 2. Пра чалавека, які для працы, паездкі з цяжкасцю камплектуе бязладна раскіданыя рэчы. Federowski, 373; Высл., 325; ЗЗайкі.
      звяглівы (звягуе) як сабака [усіх аббрэша]. Сак. п., Стаўб. Асудж. Пра чалавека, які ўсіх злосна абмаўляе. Federowski, 374; Нар. слов., 150.
      здохнуць як [паследні] сабака. Ваўк. п., Слон. Асудж. Зласл. Пра смерць благога чалавека. Dybowski, 21; Federowski, 353; Высл., 328.
      з'ехаць як сабака з сена. Уздз. Асудж. Насмешл. Пра нечаканае паніжэнне кагосьці (службовае, маёмаснае). ФА.
      з'ехаць як сабака са страхі. Мін. Асудж. Насмешл. ЛЦ, 106. Тое, што з'ехаць як сабака з сена.
      злавіць (схапіць) як сабака муху. Слон. Насмешл. Пра нечыю лёгкую расправу над кімсьці дакучлівым. Высл., 328; Янк., Пар., 159.
      злосны (ліхі, сярдзіты, куслівы) як сабака. Ваўк. п., Карэл., Зэльв., Гродз., Івац. Асудж. Пра вельмі злоснага чалавека. Federowski, 164, 277; Высл., 329; Жыв. сл., 140; Янк., Пар., 91; СПЗБ 5, 21; ЗЗайкі.
      змёрзнуць як сабака. Ваўк. п., Слон., Івац. Жарт. Пра чалавека, які моцна замёрз. Federowski, 374; Высл., 329; ЗЗайкі.
      зморшчыцца як сабака на пасеі. Вілен. Насмешл. Пра чалавека, які сутыкнуўся з чымсьці яму непатрэбным, непрыемным. Sielicki, 163.
      знаць як сабака пятніцу. Ваўк. п. Іран. Зусім не ведаць пра нешта. Federowski, 359. ≺ Пятніца - посны дзень.
      кідацца (рвацца) як злы сабака з ланцугаю. Бялын., Слон. Няўхв. Пра чалавека, які паводзіць сябе агрэсіўна, злосна, пагрозліва. Высл., 335; Яўсееў, 102.
      клацаць зубамэ бы собака. Драг. Асудж. Пра чалавека, што паводзіць сябе пагрозліва. Нар. слов., 147.
      круціцца як сабака ля разніцы. Люб. Няўхв. Пра чалавека, які марнуе час у чаканні спажывы. ФА.
      круціцца як сабака за хвастом. Мсцісл. Асудж. Пра чалавека, які мітусіцца бязмэтна, бесталкова. Юрчанка, 196.
      круціцца як сабака ля ганку. Няўхв. Пра чалавека, які знаходзіцца ў чаканні спажывы. Янк., Пар., 88.
      круціцца як сабака ў мяшку. Няўхв. Пра распуснага, легкадумнага мужчыну. Козенка, 160.
      круціцца як шалёны сабака. Слон., Ваўк. п. Асудж. Пра чалавека з няправільнымі паводзінамі. Federowski, 153.
      круціць як сабака. Лоеў. Асудж. Пра распуснага мужчыну. Янкова, 167.
      круціць [носам] як сабака хвастом. Ваўк. п., Іўеў., Мін. Няўхв. Пра чалавека незадаволенага, неспагаднага. Federowski, 153; Высл., 338.
      курчыцца як сабака ад холаду. Сміл. Няўхв. Пра нечые непрыгожыя паводзіны. Шатэрнік, 143.
      лашчыцца (ласіцца) як сабака. Слон. Няўхв. Пра чалавека, які хоча ўвайсці ў давер, падлізваецца. Federowski, 169; Янк., Пар., 94; Высл., 340.
      лёгак як сабака. Жарт. Пра чалавека, лёгкага на хаду. Высл., 340.
      лёгкі з языком як сабака з хвастом. Няўхв. Пра балбатлівага чалавека. Янкоўскі, 211.
      лыгаць як сабака. Краснап. Асудж. Пра чалавека, які прагна хапае ежу. Бялькевіч, 253. ≺ Лыгаць - хутка, спяшаючыся, есці.
      лысы як сабака. Гродз. п. Насмешл. Пра лысага чалавека. Federowski, 173.
      любіць што як сабака біч. Іран. Пра адсутнасць любові, а варожае стаўленне да нечага. Аксамітаў, 134.
      любіць што як сабака вілашнік. Мсцісл. Іран. Юрчанка, 196. Тое ж.
      любіць каго як сабака ката. Ваўк. п., Паст. Іран. Пра непрыязнае, агрэсіўнае да каго-н. стаўленне. Federowski, 168; Высл., 342.
      любіць што як сабака палку. Уздз., Іўеў., Стол., Смарг., Івац. Іран. Ляцкий, 44; Янк., 413; Высл., 342; ТС 3, 54; ФА; ЗЗайкі. Тое, што любіць што як сабака біч.
      любіць што як сабака цыбулю. Сак. п. Іран. Пра раўнадушнае стаўленне да чагосьці. Federowski, 168.
      ляжаць як сабака пад плотам. Ваўк. п. Няўхв. Пра гультая, п'яніцу, валацугу. Federowski, 161.
      малоць (менціць, вярцець, віляць) языком як сабака хвастом. Лід., Ваўк., Гродз. п., Слон., В.Дзв., Дзятл., Клецк. Асудж. Пра хлуслівага, балбатлівага чалавека. Шпилевский, 184; Киркор, 238; Нос., 14, 129; Ляцкий, 6; Pietkiewicz, 397; Dybowski, 184; Federowski, 127, 333; Сцяшковіч, 598; Шаталава, 96; Высл., 346.
      маўчаць як сабака. Карэл. Няўхв. Пра чалавека, якому няма чым апраўдвацца. Высл., 346.
      мужык не сабака, а мяса выесць. Вілен. Жарт. Пра пераборлівае стаўленне мужчыны да кабет. Sielicki, 145. ≺ Замужняя кабета менш прывабная за паненку (тлумачэнне збіральніка).
      на чужое мяса як сабака ласы. Воран. Асудж. Пра залётніка, аматара чужых жонак. Янкоўскі, 193; Даніловіч, 131.
      набрацца як сабака блох (вошай). Шчуч., Карэл. Асудж. Пра моцна п'янага чалавека. Даніловіч, 244.
      набрацца як сабака заціркі. Капыл., Карэл. Няўхв. Пра п'янага чалавека. Высл., 349.
      наежыцца ек собака. Стол. Няўхв. Пра чалавека, які прыняў злосную, агрэсіўную позу. ТС 3, 126. ≺ Наежыцца - наставіць хіб, ашчацініцца, зазлаваць.
      наеўся як бык, перагнуўся як смык, а галодны як сабака. Гл. бык.
      накінуцца як сабака на костку (мяса). Смал. п. Насмешл. Пра чалавека, які вёў сябе нястрымана, прагна, сквапна. Янк., Пар., 110; Добр., Смол., 443.
      накормлены як сабака на разніцы. Жарт. Пра чалавека, які накормлены дасыта. Янк., Пар., 110.
      напіцца як сабака. Слон. п. Зласл. Пра вельмі п'янага чалавека. Federowski, 230.
      нарабіць як сабака на трэскі. Вілен. Пра малую колькасць зробленага. Sielicki, 160.
      насіцца як пакінуты сабака. Мсцісл. Няўхв. Пра чалавека, няўрымслівасць, неспакойныя паводзіны якога раздражняюць. Бялькевіч, 309.
      насіцца як сабака, сарваўшыся з ланцуга /з прывязі. Мін. Няўхв. ЛЦ, 75. Тое, што насіцца як пакінуты сабака.
      пабегчы як зацкаваны сабака. Бял. Асудж. Пра чалавека, які злосна кінуўся прэч. Яўсееў, 47.
      пагаўкаць як [той] сабака на лісіную нару. Няўхв. Пра чалавека, які шмат благога нагаварыў на кагосьці. Янк., 418.
      падвільнуць як сабака хвастом. Няўхв. Пра чалавека, які не выконвае свае абяцанні. Нос., 129.
      пажывіцца як сабака мухаю (каларом). Ваўк., Сак. п. Насмешл. Пра чалавека, якому не ўдалося пажывіцца. Federowski, 226; Дуб., 69.
      пазіраць як набіты сабака. Кплів. Пра чалавека, які зрабіў праступак, адчувае сябе вінаватым. Янк., 419.
      пайсці як пабіты сабака. Мін. Кплів. Высл., 360; Станкевіч, 1014. Тое, што пазіраць як набіты сабака.
      палкнуць як сабака муху. Ваўк. п. Жарт. Пра чалавека, які некага лёгка «з'еў». Federowski, 215.
      паляцець як сабака з цэпу спушчаны. Петр. Асудж. Пра чалавека, які раптоўна кінуўся ў разгул, нейкую не вельмі разумную справу. Высл., 430.
      Пан шалёны як сабака, а ты яму служы, небарака. Слуцк. Прык. Пра цяжкае становішча падначаленага пры злым кіраўніку. Сержпутоўскі 1999, 131.
      папасці як сабака ў саладуху. Мін. Насмешл. Пра незайздросную сітуацыю кагосьці. ЛЦ, 69.
      пацягнуцца як сабака да разніцы. Насмешл. Асудж. Пра чалавека, які імкнецца да нечага. Янк., 420.
      пачцівы як сабака сівы. Навагр. п. Здзекл. Пра непачцівага чалавека. Federowski, 208; Dybowski, 15.
      праўда як сабака сякеру з'еў. Маст. Іран. Пра адсутнасць праўды, чыстую лухту. Даніловіч, 244.
      прывыкнуць як сабака да падлы. Докш. Зласл. Пра чалавека, якому давялося прывыкнуць да аб'едкаў, беднасці, зняваг. Высл., 370.
      прывыкнуць як сабака да разніцы. Няўхв. Пра чалавека, які адвучыўся працаваць і толькі цікуе дармавой спажывы. Янк., 422.
      рад як сабака палцы. Іран. Пра адсутнасць радасці наогул. Высл., 375.
      разгуляцца як сабака ў торбе. Ушацк. Іран. Пра адсутнасць гуляння, пра несвабоду, скаванасць каго-н. Барадулін, 91.
      розумны ек Лейзероў собака. Жытк. Іран. Пра чалавека, які лічыць сабе разумным. ТС 4, 307.
      сарвацца як сабака з ланцуга. Івац. Асудж. Пра чалавека, які ў злосці кідаецца на іншых. ЗЗайкі.
      сказаў як сабака гаў. Слон. Няўхв. Пра нешта сказанае пустое, не падумаўшы, толькі каб сказаць. Высл., 383.
      скуголіць як сабака пры парозе. Няўхв. Пра нараканні, жаласныя словы, скаргі кагосьці. Янк., Пар., 150.
      служыць каму як сабака. Ухв. Пра вернага, надзейнага слугу, спадарожніка. Янк., Пар., 151.
      служыць каму як верны сабака. Ухв. ЗЗайкі. Тое ж.
      смярдзець як сабака псінаю. Карэл. Абразл. Пра непрыемны пах ад некага, смурод. Высл., 386.
      стары як сабака. Пра некага даволі старога. Ляцкий, 42; Сержпутоўскі 1999, 97.
      стаяць як сабака пад дзвярыма. Ваўк. п. Няўхв. Пра папрашайку, бадзягу. Federowski, 289.
      стаяць як сабака ля разніцы. Карэл. Няўхв. Пра чалавека, які бяздзейнічае і толькі чакае дармавой спажывы. Высл., 389.
      сядзець у даўгах як сабака ў блыхах. Воран. Няўхв. Пра чалавека, які трапіў у вялікія даўгі. Даніловіч, 244.
      Сядзець як сабака на сене: i сам не гам, i другому не дам. Рэч. Прык. Пра чалавека, які нечым не карыстаецца, але не аддае іншым. ПП 2, 333.
      сярдзіты як панскі (кулацкі) сабака. Мін. Насмешл. Пра злоснага чалавека. ЛЦ, 20.
      так паможа як сабака наплача. Ваўк. п. Іран. Пра марнасць чакання чыёй-н. дапамогі. Federowski, 215.
      такая праўда як сабака сякеру з'еў і дзёгцем запіў. Капыл. Іран. Ніякая не праўда, поўная лухта, небыль. Рабкевіч, 199.
      таке няўклюднэ, таке клендатэ як собака горбаты. Жытк. Насмешл. Пра нейчы зусім непрывабны знешні выгляд. ТС 3, 197.
      такі да смеху як сабака да брэху. Валож. Няўхв. Пра смяшлівага чалавека. ФА.
      трапіць як сабака ў саладуху. Мін., Слон. Насмешл. Пра чыюсьці незайздросную сітуацыю. Янк., Пар., 168; Янк., 420; Высл., 400.
      туляцца ек [той] собака. Стол. Асудж. Пра чалавека, што ўхіляецца ад працы. ТС 5, 163.
      уз'есціся бы сабака. Слуцк. Асудж. Пра зацятага, злоснага на кагосьці чалавека. Сержпутоўскі 1999, 88.
      улезці як сабака ў збан. Ваўк. Асудж. Пра чалавека, які няпрошана некуды ўлез. Даніловіч, 244.
      унадзіцца як сабака ў разніцу. Леп. Няўхв. Пра чалавека, які набыў звычку некуды хадзіць, дзесьці надакучліва бываць. Высл., 405.
      уцячы як пабіты сабака. Чэрык. Насмешл. Пра чалавека, які знік прысаромлены. ЛЦ, 58.
      хавацца як сабака ад мух. Карэл., Рэч. Насмешл. Пра чалавека, які хаваецца ад нечага, некага надакучлівых. АВНЛ; ЛЦ, 75.
      хадзіць па пятах як сабака. Стаўб. Няўхв. Пра чалавека, які прыстае, чапаецца да кагосьці. МК, 207.
      хадзіць як сабака босы. Ваўк. п. Няўхв. Неспагадліва пра нейкага басяка. Federowski, 48.
      хадзіць як сабака з абарванай вяроўкай. Мін. Няўхв. Пра чалавека, які не трымае сябе ў пэўных рамках. ЛЦ, 75.
      хапаць як сабака. Сміл. Няўхв. Пра чалавека сквапнага, ухватлівага. Шатэрнік, 293.
      хаўкаць як сабака [той]. Дзярж. Жарт. Пра чалавека задыханага, які ловіць паветра ротам. Нар. слов., 47.
      Стол без хлеба што сабака без хваста. Віл. Прык. Пра пажаданасць хлеба пры кожнай страве. Гілевіч 2007, 101.
      хлебястаць языком як сабака хвастом. Дзярж. Асудж. Пра балбатлівага чалавека. СПЗБ 5, 312.
      цягацца як сабака. Ваўк. п. Асудж. Пра чалавека, які недзе цягаецца, не пільнуецца сям'і. Federowski, 57.
      цяўкаць як сабака. Віл. Асудж. Пра чалавека, што блага пра кагосьці гаварыць. СПЗБ 5, 394.
      шнарыць як сабака. Бялын. Асудж. Пра чалавека, што ўсё вышуквае сабе спажывы. Яўсееў, 110. ≺ Шнарыць - шукаць.
      шчуць носам бы сабака. Слуцк. Пра чалавека, які ўсё пільна адсочвае, прадчувае. Сержпутоўскі 1999, 42.
      як забасуе сваім басам як сабака часам. Бераст. Няўхв. Кплів. Пра непрыемны чыйсці спеў ці гаворку. ФА.
      як падцягне басам як сабака часам. Уздз. Няўхв. Кплів. Пра непрыемны спеў ці гаворку. Мін.-Мал., 1974, 190.
      як сабака без хваста ў чым. Гродз. Іран. Пра чалавека, які непрыгожа выглядае ў якім-н. адзенні. Даніловіч, 254.
      як сабака вільнуў (мільнуў, мялькнуў) хвастом. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека, які не выконвае сваіх абяцанняў, абавязкаў, не плоціць даўгоў. Шпилевский, 187; Киркор, 239; Dybowski, 192; Federowski, 56.
      як сабака каля разніцы. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека, які дзесьці пільнуе свае спажывы. Federowski, 333.
      як сабака падхартаны. Ушацк. Пра схуднелага чалавека. Барадулін, 106.
      як сабака пераскочыць. Пух. Пра нешырокую перашкоду - канаву, рэчку. Шатэрнік, 105.
      як сабака хвост паджаўшы. Карэл. Няўхв. Пра паводзіны, паставу спалоханага, прыгнечанага чалавека. Даніловіч 2008, 137.
      якоя тваё гаранё - як сабака на камень. Няўхв. Пра няякаснае ворыва кагосьці. СПЗБ 1, 422. ≺ Гаранё - ворыва.
      жыць (дружыць, любіцца) як кот з сабакам. Гл. кот.
      цягацца як хвост за сабакам. Гл. хвост.
      абсмактаць (абабраць) як сабакі костку. Івац. Няўхв. Пра поўнае рабаванне каго-н. ЗЗайкі.
      баляць як сабакі. Навагр. Пра грызучы боль у нагах, руках. Даніловіч, 245.
      бегаць як сабакі па завуглічу. Зэльв. Няўхв. Пра чалавека, людзей, што бегаюць без работы, марнуюць час у гультайстве. Сцяцко 1970, 113.
      баяцца як воўк сабакі. Гл. воўк.
      баяцца як кот сабакі. Гл. кот.
      баяцца як сабакі дзеда. Ваўк., Сак. п., Рэч. Іран. Пра адсутнасць страху. Federowski, 20, 168; Pietkiewicz, 376.
      баяцца каго як шалёнага (кручанага) сабакі. Пра злоснага чалавека, якога ўсе моцна баяцца. Янк., Пар., 14.
      без старога каля хаты як без сабакі. Карэл. Пра неабходнасць старога чалавека, які дапільнуе парадку і бяспекі дому. ФА.
      бояцца каго ек ліхого собакі. Жытк. Пра злоснага чалавека, якога ўсе баяцца. ТС 5, 67.
      бы собакі рвуць за ногі. Стол. Пра грызучы боль у руках, нагах. ТС 5, 67.
      бэнтацца як у сабакі хвост. Гродз. Пра нешта, што матляецца, ківаецца недзе. Цыхун, 24. ≺ Бэнтацца - матляцца.
      гонару як у сабакі блох. Дзятл. Здзекл. Асудж. Пра вельмі ганарлівага чалавека. СПЗБ 4, 336.
      грызціся (гаркацца) як сабакі. Мін., Лід. Няўхв. Пра людзей (мужа і жонку ці інш.), якія несуладна жывуць, сварацца. Янк., 403; Высл., 308; АВНЛ.
      грызціся як сабакі на бойні. Няўхв. Янк., Пар. 47. Тое, што грызціся (гаркацца) як сабакі.
      даўгоў як у сабакі кляшчоў. Ваўк. п., Асіп., Слон. Насмешл. Пра чалавека, які мае шмат даўгоў. Federowski, 81; Высл., 311.
      жыць як сабакі ў карытцы. Смал. п. Няўхв. Пра благое, беднае жыццё. Доб., Смол., 115.
      жыць як сабакі. Няўхв. Пра благое, беднае жыццё. Янк., Пар., 63.
      збыткавацца як з сабакі. Ваўк. п. Пра чалавека, з якога нехта здзекваецца. Federowski, 352. ≺ Збыткавацца - здзеквацца.
      змята як у сабакі ў горле было. Ваўк. п. Няўхв. Пра пакамечаную вопратку, тканіну. Federowski, 374; Янкоўскі, 178.
      знюхацца як сабакі. Светл. Няўхв. Пра нейкую неўхвальную дружбу, хаўрус. Высл., 330.
      кинутца ў пакуту як сабаки ў канопли. Смал. п. Няўхв. Пра чалавека, які раптам задумаў стаць пакутнікам. Добровольский ІІІ, 3.
      косы ек у собакі рудого. Стол. Няўхв. Пра кудлатыя валасы кагосьці. ТС 4, 334.
      любіць каго як сабакі дзеда ў цеснай вуліцы. Раг. Насмешл. АВНЛ. Тое, што любіць што як сабака біч.
      любіць каго як сабакі дзеда. Насмешл. Dybowski, 12; Аксамітаў, 134. Тое, што любіць што як сабака біч.
      меле езык як у собакі хвост. Жытк., Гродз. Няўхв. Пра балбатлівага чалавека. ТС 3, 89; Цыхун, 186.
      напасці як сабакі на дзеда. Ваўк. п. Насмешл. Пра сумесны напад на кагосьці. Federowski, 197.
      ногі [баляць] як сабакі жуюць. Смал., Навагр. Пра грызучы боль у нагах ці руках, у касцях наогул. Добр., 216; Даніловіч, 245; Янк., Пар., 114.
      ногі як сабакі рвуць (дзяруць). Свісл., Навагр., Сен., Арш., Маладз. Даніловіч, 245; МК, 318; Гілевіч, 167. Тое ж.
      пагаркацца як сабакі. Ваўк. п. Няўхв. Пра людзей, што пасварыліся, нагаварылі адзін аднаму непрыемнага. Federowski, 210.
      паднябенне ў роце чорнае як у сабакі. Івац. Асудж. Пра злога чалавека. ЗЗайкі. ≺ «Кажуць, у злога чалавека паднябенне чорнае» (тлумачэнне інфарманта).
      прыйсці бы ў собакі вочэй позычыўшы. Стол. Асудж. Пра чалавека, які зрабіў іншаму прыкрасць, а потым ідзе да яго, як бы нічога не было. ТС 4, 126.
      разарваць каго як сабакі зайца. Пра бязлітасную расправу над кім-н. Высл., 375.
      расцягнуць як сабакі здохлага каня. Бераст. Няўхв. Пра сквапнае расцягванне чагосьці зайздроснымі людзьмі. ФА.
      розум як у сабакі да году. Навагр. Няўхв. Пра чалавека слабога розуму. Даніловіч, 260.
      сябраваць як галодныя сабакі, што дзеляць костку. Мін. Іран. Пра людзей, што не сябруюць, а грызуцца, кусаюцца. ЛЦ, 64.
      Такая карысць з мужыка багатага як з сабакі касматага. Прык. Насмешл. Пра бескарыснасць чужога багацця. Federowski, 193.
      уцякаць як заяц ад сабакі. Гл. заяц.
      уцякаць як скочкі з дохлай сабакі. Гл. скочкі.
      хлеб у прымакі як у сабакі. Слон. Пра няпэўнасць, несамастойнасць прымацкага жыцця. Арх. Гр.
      чорны рот як у ліхога сабакі. Насмешл. Пра злоснага чалавека. Янк., Пар., 193.
      шыхалявацца як сабакі каля разніцы. Лаг. Няўхв. Пра людзей, якія групуюцца ў чаканні спажывы, карысці. Varłyha, 114.
      язык буўтаіцца што ў сабакі хвост. Мсцісл. Няўхв. Пра балбатлівага чалавека. Юрчанка 1993, 96.
      язык круціцца як хвост у сабакі. Ваўк. п. Няўхв. Добровольский ІІІ, 135; Federowski, 126. Тое, што язык буўтаіцца што ў сабакі хвост.
      як у сабакі блох чаго. Маст. Няўхв. Пра мноства чагосьці непатрэбнага (ганарлівасці, зазнайства, злосці). Даніловіч, 260.
      як у сабакі з горла выцягнуў. Ваўк. п. Няўхв. Пра доўг, вернуты з цяжкасцю, вырваны ў кагосьці. Federowski, 269; Янкоўскі, 128.
      як у сабакі кілбаса на шыі. Лід., Іўеў. Няўхв. Кплів. Пра грошы, якія доўга не затрымаюцца ў кагосьці. Даніловіч, 260.
      біць як сабаку. Карэл. Няўхв. Пра моцную лупцоўку каго-н. Сцяшковіч, 309.
      верыць каму як збродліваму сабаку. Слон. п. Іран. Зусім не верыць. Federowski, 113.
      выгнаць як сабаку. Слон. Абразл. Пра выгнанне кагосьці з абразай, аблаяўшы. Высл., 296.
      вылаяць як сабаку. Ваўк. п. Моцна кагосьці вылаяць не стрымліваючыся. Federowski, 60.
      ганяць як сабаку. Ваўк. п. Пра непаважнае стаўленне да кагосьці. Federowski, 103.
      гнаць як [таго] сабаку з хаты. Пра чалавека, які заслужана трапіў пад абразы, выгнанне. Янк., Пар., 42.
      зажываць як на паганым сабаку. Калінк. Жарт. Пра лёгкае зажыўленне ран, балячак. Рабкевіч, 79.
      збештаць як сабаку. Ваўк. п. Пра чалавека, якога заслужана аблаялі, прысарамоцілі. Federowski, 352.
      злаяць (збэсціць) як сабаку. Ваўк. п., Слон. Federowski, 356; Высл., 328. Тое ж.
      знаць бы сабаку. Слуцк. Пра кагосьці добра знаёмага, хаця і не з лепшага боку. Сержпутоўскі 1999, 27.
      падабацца каму што як сабаку костка. Мсцісл. Насмешл. Пра нешта для каго-н. прывабнае. Юрчанка, 196.
      патрэбен як сабаку печаная цыбуля. Ваўк. Іран. Пра нешта зусім не патрэбнае. ЛЦ, 118.
      патрэбен як сабаку пятая нага. Ваўк., Мін., Чэрык., Ганц., В.Дзв., Дзятл., Круп., Стаўб., Стол., Івац. Няўхв. Іран. ЛЦ, 118; ФА; МК, 210; Барысюк, Буян, 26; ЗЗайкі. Тое ж.
      каму паабяцаць што сабаку хвастом махнуць. Мін. Пагардл. Пра чалавека, які не даражыць сваім словам. ЛЦ, 47.
      каму пабажыцца як сабаку муху схапіць. Ваўк. п. Пагардл. Пра чалавека, які не баіцца граху і можа пабажыцца, там, дзе не варта. Federowski, 206.
      пасунуцца як сабака падпечаны. Насмешл. Пра прысаромленага, зганьбаванага чалавека. Козенка, 160.
      на кім як на сабаку зажывае (прысыхае). Мін. Ухв. Пра чалавека, раны якога лёгка зажываюць. ЛЦ, 88.
      пражыць як на сабаку праехаць. Навагр., Маст. Здзекл. Пра нецікавае, цяжкое жыццё. ФА; Даніловіч 2008, 137.
      травіць як сабаку. Няўхв. Пра чалавека, якога ўсе праследуюць. Ройзензон, 78.
      трэба каму што як сабаку (для сабакі) груздзіла. Мсцісл. Іран. Пра нешта зусім непатрэбнае. Юрчанка, 196.
      трэба каму што як сабаку галстук (расчоска, падцяжкі, штаны, чулкі). Мсцісл. Іран. Юрчанка, 196. Тое ж.
      трэба каму што як сабаку другі хвост. Іўеў., Маладз. Іран. Dybowski, 16; Высл., 362; Даніловіч, 245. Тое ж.
      турнуць як сыбаку. Мсцісл. Пагардл. Пра чалавека, якога груба, бесцырымонна выгналі, прагналі. Юрчанка 1993, 97.
      угадзіць каму як сабацы кіпятком. Карэл. Іран. Пра чалавека, якога моцна нечым апяклі (можа, у пераносным сэнсе). Высл., 403.
      узвальваць як на сабаку. Мсцісл. Няўхв. Пра ўзвальванне на кагосьці мноства спраў, клопатаў. Юрчанка, 192.
      што як сабаку муха. Мсцісл. Няўхв. Пра малую, зусім недастатковую колькасць нечага. Юрчанка 1969, 229.
      язык чэшацца як сабаку. Воран. Асудж. Пра чалавека, якога цягне маніць, балбатаць, плявузгаць. Арх. Гр.
      як на сабаку штаны. Мсцісл. Жарт. Пра адзенне не па фігуры, не па ўзросту. Юрчанка, 192.
      патрэбен як сабацы (сабаку, сабакі) пятая нагаапа). Сак. п., Мсцісл., Маз. Іран. Нос., 38; Federowski, 224, 294; Pietkiewicz, 385; Дуб., 45; Ляцкий, 44; Юрчанка 1969, 140; Высл., 362. Тое, што патрэбен як сабацы другі хвост.
      так хочацца каму рабіць як сабацы пахаць. Іран. Пра поўную адсутнасць жадання працаваць. Дуб., Нар., 1.
      патрэбна як сена сабаццы. Гл. сена.
      стыдна каму як сыбаку. Мсцісл. Іран. Пра чалавека, якому зусім не сорамна. Юрчанка 1993, 86. // Беларускія народныя параўнанні
    16. вугал
      трэба як пяты вугал у хаце. Дзятл. Іран. Пра нешта зусім непатрэбнае. Даніловіч, 243.
      чухацца як свіння аб вугал (плот, пад плотам). Гл. свіння.
      аглядацца як воўк каля вуглоў цындаючы. Гл. воўк. // Беларускія народныя параўнанні
    17. Родзька Ўсевалад // Антысавецкія рухі
      Родзька Ўсевалад («Воўк»; 1920, в. Чучэвічы Лунінецкага павету - 1946, Менск?), беларускі палітычны й вайсковы дзеяч, старшыня ЦК Беларускай Незалежніцкай
    18. баран
      Адзеўся як пан, а дурны як баран. Гл. пан.
      бляяць як дурны баран. Ваўк. п. Пагардл. Пра пустую, недарэчную гаворку. Federowski, 32.
      боўтнуць як баран у воду. Гродз. Пагардл. Пра нешта сказанае недарэчы. Цыхун, 178.
      вывалыты очы ек баран на ейця. Драг. Здзекл. Пра нейчы непрывабны погляд. Скарбы, 93.
      вылупіць вочы як баран на воўка. Слуцк. Пагардл. Пра няўцямнае ўзіранне ў штосьці незразумелае. Ляцкий, 6; Сержпутоўскі 1999, 124.
      вылупіць вочы як дурны баран. Ваўк. п. Пагардл. Federowski, 336. Тое ж.
      вытарапіцца на каго/на што як баран на новыя варота. Карэл. Пагардл. Нар. слов., 50. Тое ж.
      глядзець на каго/на што як баран на новыя вароты. Сен., Стаўб., Гом., Бабр., Мядз., Саліг. МК, 55; АВНЛ; ФА. Тое ж.
      глядзець на каго/на што як баран на стрыжаную аўцу (на запіску). Мсцісл. Насмешл. Пра здзіўлены, без разумення, позірк. Юрчанка, 178.
      глядзець на каго/на што як баран у Біблію. Іран. Пра тупое, няўцямнае разгляданне чагосьці. Янк., Пар., 40.
      глядзець на каго/на што як [дурны] баран [на ваду]. Ваўк. п., Сен. Пагардл. Federowski, 109; МК, 55. Тое, што вылупіць вочы як баран на воўка.
      дурны як баран. Ваўк. п., Сен., Маст. Пагардл. Пра вельмі тупога чалавека. Federowski, 86; Каспяровіч, 101; ФА.
      дывыцьця бы баран на воду. Кам. Няўхв. ЖН, 54. Тое, што глядзець як баран у Біблію.
      жыць як баран да восені. Зэльв. Пра бесклапотнае жыццё, не думаючы пра будучыню. ФА.
      жыць як баран да дзядоў. Зэльв. Даніловіч, 213. Тое, што жыць як баран да восені.
      жыць як баран да Пакроў. Ваўк. ФА. Тое, што жыць як баран да восені.
      жыць як баран да рэзі. Гродз. Цыхун, 180. Тое, што жыць як баран да восені.
      круціцца як дурны баран. Ваўк. п. Пагардл. Пра незразумелыя мітуслівыя дзеянні. Federowski, 153.
      кучаравы як баран. Гродз., Івац. Пра крэпка кучаравага, лахматага чалавека. СПЗБ 2, 594; ЗЗайкі.
      Мужык як баран: астрыжы, то ён зноў адрасце. Рэч. Прык. Пра здольнасці селяніна працай нажываць адабранае панам. Pietkiewicz, 379.
      набрухаціцца як баран. Насмешл. Пра бяздумнае, непатрэбнае аб'яданне. Носович, 35.
      пазіраць як дурны баран на ваду. Санько, 171. Тое, што глядзець як баран у Біблію.
      рабіць як баран на трыбух. Гродз. Няўхв. Пра працу, вынікі якой ідуць толькі на ежу. Цыхун, 191.
      разбірацца як баран па кнізе. Брэсц., Касц. Іран. Пра няўцямнае, тупое чытанне, разглядванне чаго-н. ЛЦ, 120.
      раскінуць ножкі як баран рожкі. Ушацк. Жарт. 1. Пра шырока разведзеныя ногі. 2. Пра жанчыну лёгкіх паводзінаў, у якой ногі разведзены (для любога ахвотнага), як рогі ў барана. Барадулін, 123.
      стаяць як муты баран. Няўхв. Пра панурага, празмерна спакойнага, бяздзейнага чалавека. ТС 1, 42.
      упарты (упірліў) як баран. Ваўк. п., Краснап., Мсцісл., Глыб., Глуск., Слон., Асіп., Докш. Няўхв. Пра занадта ўпартага, незгаворлівага чалавека. Federowski, 32; Бялькевіч, 460, 461; Высл., 406.
      утаропіцца як баран на новыя вароты. Лаг. Няўхв. Varłyha, 145. Тое, што глядзець як баран у Біблію.
      вылупіць вочы як воўк на барана. Гл. воўк.
      галава раскалочана як у барана. Мсцісл. Насмешл. Пра неахайную прычоску. Бялькевіч, 395.
      галава як у барана [уся ў кучаравых кацяках]. Барыс. Жарт. Пра кучаравую непрычасаную галаву. Мін.-Мал., 1974, 18. ≺ Кацяк - завіток.
      хыхлаччо як на дурным барану. Мсцісл. Няўхв. Пра неахайную прычоску. Юрчанка 1998, 281. ≺ Хахлаччо - непрыбраныя валасы.
      як бараны п'яныя. Карэл. Пагардл. Пра дурных і забіячных. Высл., 425.
      біцца як [тыя] баранэ. Зэльв. Іран. Пра няўступных, заўзятых забіяк. Нар. слов., 23.
      сцяцца біцца як [тыя] баранэ. Зэльв. Пагардл. Пра ахвочых да бойкі. Нар. слов., 23. // Беларускія народныя параўнанні
    19. папярок // Тлумачальны прыназоўнікаў
      здратаванай зямлі (М.Танк). Як узяў воўк казла папярок жывата, як ударыў воўк казла аб сырую зямлю... (нар. тв.). Як гэта магло здарыцца, што машына апынулася
    20. выць
      пяяць як воўк вые. Гл. воўк. // Беларускія народныя параўнанні

    Старонкі: 1  2  3  4  5  
     
    Галоўная старонка   Галоўная старонка
    Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
    Паведаміце нам!
        (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2020