Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 

Вынікі пошуку
 
 
Старонкі: 1  2  3  4  5  


На ваш запыт мароз знойдзены больш за 100 артыкулаў

  • Усе слоўнікі (121)
  • Усе энцыкляпэдыі (11)
    1. Мороз по коже дерет — Аж кашуля палатном стала = Аж сарочка спалатнела = Аж кашуля да цела не туліцца = Цыганскі пот праймае (бярэ, забірае) = Мароз на скуры стаіць = Мароз па скуры ходзіць // Расейска-беларускі прыказак, прымавак і фразем
    2. адваліцца // Тлумачальны (вялікі)
      перан. Стаць меншым, паменшаць (пра мароз, спёку і пад.). Мароз адваліўся, і з неба, нізка павісшага над вёскай, церушыў драбнюткі сняжок. Дуброўскі. Пад
    3. нанач
      узяцца як мароз нанач. Гл. мароз. // Беларускія народныя параўнанні
    4. ачысціцца // Тлумачальны (вялікі)
      пазбавіцца чаго-н. Уначы прыціснуў мароз, неба ачысцілася ад хмар і было глыбокае, яснае, як быццам старанна вымытае. Шамякін. Раніцай падзьмуў вецер,
    5. адзець // Тлумачальны (вялікі)
      надзець (у 1 знач.); нацягнуць. Сам [Мароз] увайшоў першы, адзеў рукавіцы, пляснуў раз-два, і адразу халадком павеяла. Якімовіч. Выказаўшы гэта, Юрка адзеў
    6. Надулся как мышь на крупу — Скрывіўся як серада на пятніцу = Надзьмуўся як вош на мароз = Надзьмуўся як кавальскі мех = Надзьмуўся як жаба на карчы (на купіне) // Расейска-беларускі прыказак, прымавак і фразем
    7. абшар // Тлумачальны (вялікі)
      Неабсяжная прастора, разлегласць. А мароз трашчыць сіберны, Пухам крые, пухам сцеле Увесь абшар зямлі нязмерны, Нібы мяккую пасцелю. Гурло. Ад белай пены..
    8. адлегчы сов.
      1. отлечь;
      боль ~лёг боль отлегла;
      злосць ~лягла злость отлегла;
      2. спасть;
      мароз адлёг мороз спал;
      ~лягло ад сэрца отлегло от сердца // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    9. бесталач // Тлумачальны (вялікі)
      неразбярыха; бесталкоўшчына. [Мароз:] — Ты [Ціхаміраў] паглядзі, што ў цябе там на руме робіцца! Там жа пад'ехаць нельга! Такая бесталач! Лобан. 2. Бесталковы
    10. укаваць сов.
      1. разг. (обить металлом) оковать;
      2. перен. (о морозе и т.п.) сковать, заковать;
      мароз ~ваў раку мороз сковал (заковал) реку;
      3. вковать // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    11. пасля // Тлумачальны прыназоўнікаў
      пазней якіх што-н. адбываецца. Мароз быў добры, пара была пасля новага года (К.Чорны). Пасля лета прыйшла восень, а пасля - зіма (К.Чорны). Дзве дачкі
    12. тугі, тугі
      1) тугой, туго натянутый;
      2) крепкий, сильный. Тугі мароз. // Беларуска-расейскі (Байкоў-Некрашэвіч)
    13. скура ж., в разн. знач. кожа;
      гусіная с. гусиная кожа;
      с. ды косці кожа да кости;
      спусціць ~ру спустить шкуру;
      са ~ры лезці (вылузвацца) из кожи (вон) лезть;
      мароз па ~ры прабег мороз по коже пробежал;
      мурашкі па ~ры бегаюць мурашки по коже бегают;
      заліць сала за ~ру (каму) навредить, насолить (кому);
      злупіць ~ру содрать шкуру // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    14. адлютаваць // Тлумачальны (вялікі)
      Перастаць лютаваць (звычайна пра мароз). Адлютавалі маразы. Цвет абляцеў духмяны з вішні. Зарыцкі. // перан. Аб спыненні вайны, разгулу рэакцыі. Родная
    15. шманаць // Беларуска-расейскі безэквівалентнай лексікі
      Не обращать внимания. І хоць мароз крапіць пякучы, да ног даходзіць скрозь анучы і снегам вочы зашывае, - мужык жыве і не шманае. Колас. Паліцэйскія
    16. брацца (за каго, што) несов.
      1. (руками за что-л.) браться;
      2. (начинать какую-л. работу с помощью каких-л. орудий) браться;
      б. за сякеру браться за топор;
      3. (начинать какую-л. работу, без указания на орудие труда) браться, приступать (к чему), приниматься;
      б. за работу браться за работу, приступать к работе, приниматься за работу;
      4. (давать согласие что-л. сделать) браться; вызываться;
      5. (возникать) браться;
      адкуль у яго бяруцца сілы? откуда у него берутся силы?;
      6. разг. (в знач. становиться, усиливаться - чаще всего о природных явлениях - переводится в зависимости от контекста): нанач браўся мароз к ночи усиливался (крепчал) мороз;
      7. безл., разг. (приближаться) клониться, наступать, идти;
      бярэцца на зіму наступает зима;
      бралася на вясну приближалась (наступала) весна;
      бярэцца на дзень наступает утро, светает;
      8. разг. (идти, двигаться в определённом направлении) пробираться, направляться;
      трэба б. на ўсход надо пробираться на восток;
      9. (идти на приманку - о рыбе) клевать;
      акунь добра бярэцца на чарвяка окунь хорошо клюёт на червяка;
      10. (да каго, чаго; без доп.) разг. (прилипать) липнуть (к кому, чему и без доп.), приставать, мазаться, (о чём-л. цепком - ещё) цепляться;
      фарба яшчэ бярэцца краска ещё липнет (мажется);
      ваўчкі бяруцца за адзежу череда цепляется за одежду;
      11. разг. (о заразной болезни) быть заразительной;
      грып вельмі бярэцца грипп весьма заразителен;
      12. разг. (проявлять усердие к какой-л. работе) браться, стараться;
      хлопчык добра бярэцца за вучобу мальчик хорошо берётся за учёбу;
      13. разг. (начинать усиленно заниматься чем-л.) ударяться (во что); налегать (на что);
      брацца за фізіку налегать на физику, ударяться в физику;
      14. разг. (принимать на себя ответственность за кого-, что-л.) ручаться;
      я за яго бяруся я за него ручаюсь;
      15. заступаться;
      свой за свайго бярэцца свой за своего заступается;
      16. разг., фам. (за кого-л.) приниматься, браться;
      за яго ўжо бяруцца за него уже берутся;
      17. страд. браться, взиматься; приниматься; подвергаться, теребиться, дёргаться; заключаться; извлекаться; отбираться; см. браць;
      б. за розум браться за ум;
      б. ў бокі подбочениваться // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    17. сіберны // сібірскі // сіверны // Паронімы
      моцны, рэзкі, люты (пра вецер, мароз і пад.). Сіберны холад прабіраўся пад вынашаныя шынялі і разлезлыя ад поту гімнасцёркі. М.Аўрамчык. Сібірскі. Які
    18. побач // Тлумачальны прыназоўнікаў
      побач суседняе баразны (Ц.Гартны). Мароз і Сонца. Побач іх Вецер з Хмаркай удваіх (У.Дубоўка). // Абл. Блізка каля чаго-, каго-н., але не сумесна з ім,
    19. ударить совер.
      1. (нанести удар) ударыць, выцяць; (стукнуть) стукнуць
      ударить палкой ударыць (выцяць, стукнуць) палкай
      ударить по столу стукнуць (ударыць) па стале
      2. в др. знач. ударыць
      молния ударила в дерево маланка ўдарыла у дрэва
      ударить в набат ударыць у звон
      ударить на врага ударыць на ворага
      ударить во фланг ударыць у фланг
      ударить в штыки ударыць у штыкі
      ударить по недостаткам ударыць па недахопах
      3. (с силой начаться - о явлениях природы) прыціснуць; прыпячы; лінуць, хлынуць
      ударил мороз прыціснуў мароз
      ударила жара прыпякла гарачыня
      ударил ливень лінуў (хлынуў) дождж
      4. безл. (внезапно охватить, бросить в жар, в пот и т.п.) разг. кінуць; (в голову) ударыць, стукнуць
      его ударило в пот яго кінула ў пот
      от испуга в голову ударило ад спалоху ў галаву ўдарыла
      5. (о музыке, пляске) разг. урэзаць, прыўдарыць
      ударить по карману ударыць па кішэні
      ударить по рукам ударыць па руках
      не ударить в грязь лицом не ударыць у гразь тварам, не ўпасці ў гразь тварам
      палец о палец не ударить пальцам не паварушыць, пальцам аб палец не ударыць // Расейска-беларускі (Крапіва)
    20. прабегчы сов., в разн. знач. пробежать;
      п. цераз поле пробежать через поле;
      паравоз ~г за гадзіну 60 кіламетраў паровоз пробежал за час 60 километров;
      час хутка ~г время быстро пробежало;
      п. пальцамі па клавішах пробежать пальцами по клавишам;
      п. вачамі (па чым, што) пробежать глазами (взглядом) (по чему, что);
      орная) кошка ~гла паміж імі (чёрная) кошка пробежала между ними;
      мароз (холад) на скуры (па спіне) ~г мороз по коже (по спине) пробежал // Беларуска-расейскі (Крапіва)

    Старонкі: 1  2  3  4  5  
     
    Галоўная старонка   Галоўная старонка
    Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
    Паведаміце нам!
        (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2020