Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
Слоўнік беларускіх народных параўнанняў (3784 артыкулы)

Вынікі пошуку
 
а  б  в  г/ґ  д  е  ё  ж  з  і  к  л  м  н  о  п  р  с  т  у  ф  х  ц  ч  ш  э  ю  я  
 
Старонкі: 1  2  


На ваш запыт рыба знойдзены 21 артыкул

  1. рыба
    абрыднуць як гнілая рыба. Сак. п., Клецк. Пра некага вельмі абрыдлага, апрацівелага. Federowski, 3; ФА.
    біцца як рыба аб лёд. Смал. п., Ваўк. п., Рэч., Касц., Уздз., Мсцісл., Чэрык., Касц., Хоц., Мін., Брэсц., Асіп., Віл., Нясв., Івац., Люб. Пра чалавека, які выжывае, змагаецца ў цяжкіх абставінах. Добр., Смол., 28; Нос., 11; Federowski, 29; Pietkiewicz, 357; Высл., 286; Юрчанка 1972, 62; ЛЦ, 23; АВНЛ; СЦБ, 39; ДА; ЗЗайкі.
    бяда за бядою як рыба за вадою. Валож., Навагр. Пра цэлы ланцуг бедаў. Federowski, 26; Санько, 117.
    вольны як рыба ў нераце. Іран. Пра зусім не вольнага чалавека, безнадзейна злоўленага. Янк., 399.
    Госьць як і рыба: на трэці дзень сьмярдзіць. Прык. Лаг. Жарт. Пра найбольшую пажаданасць кароткіх візітаў. Варлыга 1966, 25. ≺ На аснове звычаёвага правіла: Госць першы дзень - золата, другі - серабро, трэці - медзь, дамоў едзь.
    жывуць між сабою як рыба з вадою. Івац. Ухв. Пра людзей, што жывуць дружна, у згодзе. БФГ, 168; ЗЗайкі.
    жыць як рыба з вадой. Ашм. Ухв. Пра вельмі дружнае, у згодзе жыццё. Даніловіч, 244.
    заскакаць як рыба на кручку. Зласл. Пра некага, хто моцна, перапалохана зрэагаваў на нейкае непрыемнае для яго паведамленне, сітуацыю. Янк., 391.
    звыкнуць з бядою як рыба з вадою. Пра чалавека, што ўжо прымірыўся са сваёй цяжкой сітуацыяй. Янк., 409.
    здароў як рыба. Ваўк., Сак. п., Ашм., Гродз. Ухв. Пра здаровага, спрытнага чалавека. Federowski, 353; Dybowski, 20; Высл., 328.
    кідацца як рыба ў вадзе. Ваўк. п. Пра чалавека, які актыўна змагаецца з абставінамі. Federowski, 143; Санько, 146.
    маўчаць як рыба [у вадзе]. Сак. п. Пра чалавека, які маўчыць, не выдае сакрэтаў. Federowski, 181; Ройзензон, 73.
    мучыцца як рыба без вады. Слон. Спачув. Пра пакуты, выпрабаванні каго-н. Высл., 348.
    мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а ты гаўно. Рэч. Груб. Вульг. Пра нейчую дружбу. Pietkiewicz, 369.
    мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а мы ў гаўно. Ваўк. Груб. Вульг. Federowski, 107. Тое ж.
    нямы як рыба. БПФС, 160. Тое, што маўчаць як рыба.
    пагуляць як рыба на лёдзе. Іран. Пра адсутнасць пагулянак, а толькі пакуты, клопаты. Рапановіч, 261.
    плаваць як рыба. Стаўб. Ухв. Пра добрага плаўца. Высл., 366.
    сэрца тоўхая як рыба плешча. Пух. Пра неспакой, хваляванне, калі моцна б'ецца сэрца чалавека. СПЗБ 2, 181.
    таўчыся як рыба ў вядрэ. Мсцісл. Насмешл. Пра нейчую мітусню, клопаты ў нявыкрутнай сітуацыі. Юрчанка 1969, 91.
    труцца перадамі як рыба ў нораст. Ушацк. Жарт. Пра сучасныя танцы. Барадулін, 24.
    ходить як рыба абтраўлиная. Смал. п. Зласл. Пра аглушанага, хмурнага чалавека. Добр., Смол., 556.
    хадзіць як рыба па дну. Ваўк. п. Пра чалавека, які дзейнічае стрымана, абачліва. Federowski, 48.
    халодная як рыба. Слуцк. Няўхв. Пра некага астылага ці халоднага па характары. Сержпутоўскі 1999, 134.
    хаўкаць як рыба ў прыдуху. Пра чалавека, які цяжка дыхае, хапае ротам паветра. Янк., Дыял., III, 169. ≺ Хаўкаць - хапаць паветра ротам.
    ціхая як рыба. Пра нейкую маўклівую, ціхую жанчыну. НН, 620.
    языком як рыба хвастом. Маст. Няўхв. Пра балбатлівага чалавека, што менціць языком. ФА.
    як рыба без вады хто без чаго. Ваўк. п. Пра чалавека, які не можа жыць без нечага, некага. Federowski, 267.
    дзіцяці патрэбна ласка як рыбе вада. Мін. Пра важнасць цеплыні і ласкі для дзіцяці. ЛЦ, 82.
    добра каму як рыбе на пяску. Ваўк. Іран. Пра вельмі цяжкое, пакутлівае становішча каго-н. ЛЦ, 61.
    нада як рыбе зонцік. Нясв. Іран. Пра нешта зусім непатрэбнае, недарэчнае ў дадзенай сітуацыі. ФА.
    патрэбен як рыбе парасон. Карм. Іран. Высл., 362. Тое ж.
    папасціся як рыба ў сетку. Мін. Пра чалавека, які трапіў у пастку, папаў у бяду. ЛЦ, 62.
    вочы як у рыбы. Ваўк. п. Няўхв. Пра вялікія непрыгожыя вочы без выразу. Federowski, 335.
    дарвацца як кот да рыбы. Гл. кот.
  2. вада
    адставаць як вада ад туку. Пра відавочнае аддзяленне чаго-н. ад нечага іншага. НН 1911, 339.
    Божая міласць - як вада на плыт. Прык. Пра знікненне, няўлоўнасць Божай ласкі, дапамогі. Янкоўскі 1971, 10.
    Быль як смала, а нябыль як вада. Гл. смала.
    войска ідзе як вада плыве. Ваўк. п. Пра вялікі паток салдатаў. Federowski, 334.
    гадзінкі ідуць як вада плыюць. Шальч. Пра няўмольны рух часу. СПЗБ 4, 19.
    грошы як вада. Івац., Мсцісл. Пра хуткае разыходжанне грошай. Юрчанка, 180; ЗЗайкі.
    дзіцяці патрэбна ласка як рыбе вада. Гл. рыба.
    жыццё мяняецца як у рацэ вада. Гл. рака.
    кіпець як вада ў гаршку. Слуцк. 1. Пра чалавека, які моцна задаецца, нервуецца. 2. Пра натоўп узрушаных нечым людзей. Янк., 411; Сержпутоўскі 1999, 32.
    круціцца як у колі вада. Гл. кола.
    людзі ідуць бы вада плыве. Слуцк. Пра вялікі людскі паток. Сержпутоўскі 1998, 240.
    ляты (гады) ідуць як вада плыве. Ваўк. п. Пра няўмольны рух часу. Federowski, 262; Янк., 401.
    праўда ў каго як у рэшаце вада. Гл. рэшата.
    работа ідзе як вада. Лаг. Ухв. Пра тую працу, калі чалавек працуе паволі, але спорна. Varłyha, 47.
    так і жывуць людзі бы вада цечэ ў рацэ. Слуцк. Пра вечную зменлівасць жыцця людзей. Сержпутоўскі 1999, 137.
    трымацца як на гусі вада. Гл. гусь.
    усмоктвацца як вада ў губку. Пра добрае ўпітванне, усмоктванне. НН 1911, 339.
    ціхі як вада. Ваўк. п. Спачув. Пра чалавека, які вельмі ціха, асцярожна сябе трымае. Federowski, 57; Ройзензон, 78.
    ціхманы як вада ў лужыне. Мін. ЛЦ, 75. Тое, што ціхі як вада.
    ціхманы як стаячая вада. Мін. ЛЦ, 75. Тое, што ціхі як вада.
    чысты як крынічна вада. Ваўк. п. Ухв. Пра нешта вельмі чыстае, прыемнае. Federowski, 71.
    што з гуся (вада). Гл. гусь.
    як вада змыла (панесла) каго. Брасл. Няўхв. Пра нейчае вельмі хуткае, імклівае знікненне, уцёкі. СПЗБ 1, 316; Санько, 68.
    як вада ўнясла. Свісл. Сцяшковіч, 614. Тое, што як вада змыла.
    як вада ў рэку жызьня пайшла. Свісл. Ухв. Пра добрае, спрыяльнае жыццё каго-н. Даніловіч 2008, 136.
    жыць як вутка (вуця) на вадзе. Гл. вутка.
    кідацца як рыба ў вадзе. Гл. рыба.
    ляпнуць як пасталом па вадзе. Гл. пастол.
    набраць як бурбалак на вадзе. Гл. бурбалка.
    плаваць як качка ў вадзе. Гл. качка.
    плёхацца як качка ў вадзе. Гл. качка.
    слабы як цень на вадзе. Гл. цень.
    спрытны як качка на вадзе. Гл. качка.
    цалуецца як лапцем па вадзе плешча. Гл. лапаць.
    шлёпаць як кура па вадзе. Гл. кура.
    як (што) пугаю па вадзе [што ні скажаш]. Гл. пуга.
    як бічам па вадзе каму. Гл. біч.
    як бічам па вадзе, так ты мне памог. Гл. біч.
    як пранікам па вадзе. Гл. пранік.
    як пугай па вадзе правёў (ляснуў). Гл. пуга.
    як рыбка (рыбе) у вадзе. Гл. рыбка.
    азызлы чалавек як вадой наліты. Ашм., Івац. Няўхв. Пра апухлага, ацёчнага чалавека. СПЗБ 1, 69; ЗЗайкі.
    як вадой плывуць да каго. Маст. Пра грошы, якія лёгка дастаюцца чалавеку. Сцяшковіч, 617.
    як рыба з вадой. Гл. рыба.
    бяда за бядою як рыба за вадою. Гл. рыба.
    выйсці як халоднаю вадою абліты. Мсцісл. Спачув. Пра чалавека, якога расстроілі, расчаравалі, збянтэжылі. Юрчанка 1977, 219.
    добра як з вадою. Пра нейкую чыстую, надзейную, прыгожую сітуацыю. Янк., Пар., 54; Высл., 313.
    ехаць як вадою плыць. Ваўк. п. Ухв. Пра гладкую дарогу, мяккую павозку. Federowski, 128.
    жывуць між сабою як рыба з вадою. Гл. рыба.
    З дурным сварыцца як з вадою біцца. Прык. Пра немагчымасць даказаць неразумнаму чалавеку сваю праўду. Санько, 135.
    з кім гаварыць як з вадою біцца. Віл. Асудж. Пра размову з чалавекам, які не ўмее слухаць думку іншага. ФА.
    звыкнуць з бядою як рыба з вадою. Гл. рыба.
    людзі як вадою плылі. Ваўк. п. Пра вялікі натоўп людзей. Federowski, 63.
    мы з табою як рыба (рыбка) з вадою. Гл. рыба.
    мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а мы ў гаўно. Гл. рыба.
    мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а ты гаўно. Гл. рыба.
    мы з табою як рыбка з вадою: ты ў ваду, а я над табою. Гл. рыбка.
    нету як вадою ўмыла. Смал. п. Добр., Смол., 14. Тое, што як вада змыла.
    нязгодныя як агонь з вадою. Гл. агонь.
    як агонь з вадою. Гл. агонь.
    як вадою згладзіла. 1. Пра хуткае фізічнае знікненне чагосьці. 2. Пра забыўлівасць чалавека. Янк., Пар., 202.
    як вадою разліўся. Янк., 443. Тое, што як вада змыла.
    Бога прасіць - што рэшатам ваду насіць. Гл. рэшата.
    боўкнуць як камень у ваду. Гл. камень.
    гаварыць як ваду на кола ліць. Карэл. 1. Пра расказванне нечага добрага, прыемнага. 2. Пра пустую балбатню. Высл., 300.
    гарадзіць як казёл, на ваду гледзечы. Гл. казёл.
    гарэлку жлукціць як ваду. Слуцк. Асудж. Пра празмерную схільнасць чалавека да гарэлкі. ДА.
    гарэлку лыкаць як ваду. Лаг. Асудж. Varłyha, 65. Тое ж.
    глядзець як [дурны] баран [на ваду]. Гл. баран.
    З начальствам сварыцца, што супраць ветру ваду ліць, - заўсёды абальешся. Маз. Прык. Пра наступствы спрэчкі з начальствам. ПП 1, 340.
    кануць як камень у ваду. Гл. камень.
    пазіраць як дурны баран на ваду. Гл. баран.
    прапаў як чорт у ваду буркнуў. Гл. чорт.
    прапаў як у ваду ўпаў. Пра знікненне чаго-, каго-н. без следу. Dybowski, 16.
    ражышча якраз як чугун ваду грэць. Гл. чугун.
    сказаць як у ваду перднуць. Кплів. Вульг. Пра недарэчнае, пустое выказванне чалавека, што не пакідае следу ў памяці. Фед. Арх.
    сказаць як у ваду пёрнуць. У ваду пёрнеш, хоць бурбалкі пойдуць, а тут... Лаг. Вульг. ФА. Тое ж.
    сказаць як у ваду плюнуць. Маст., Воран., Шчуч. Няўхв. Пра што-н. зусім недарэчае, неўпапад сказанае. Даніловіч, 256; Даніловіч 2010, 91.
    чыя гаворка - як ваду вязеш на гару, а яна не йдзець. Няўхв. Пра гаворку чалавека, які не можа пераканаць, угаварыць. Романов 1901, 68.
    укараць рыхтык як рака ў ваду ўпусціўшы. Гл. рак.
    як агонь у ваду. Гл. агонь.
    як ваду ліць. Мсцісл., Лоеў. Пра пустое нагаворванне на каго-н. Юрчанка, 180; Янкова, 62.
    як ваду ў торбу ліць. Няўхв. Пра бескарыснасць, безвыніковасць гаворкі, дзеяння. Янк., 443.
    як у ваду апушчаны. Мсцісл., Стол. Спачув. Пра моцна заклапочанага, прыбітага нечым чалавека. Бялькевіч, 56; Барысюк, Буян, 13.
    як у ваду баўтануць. Дзятл. Сцяшковіч, 620. Тое, што прапаў як у ваду ўпаў.
    як у ваду глядзець. Мёр., Івац. Пра загадзя выказаныя здагадкі, меркаванні. Нар. слов., 125; ЗЗайкі.
    як у ваду кануць. Маладз., Стол. Пра чыё-н. бясследнае знікненне. СЦБ, 182; Барысюк, Буян, 13.
    як у ваду сюкнуць. Астр. Няўхв. Іран. Пра нешта сказанае недарэчы, абы-што. Даніловіч 2008, 138.
    баяцца як [шалёны] сабака вады. Гл. сабака.
    баяцца як чорт (д'ябал) свянцонай вады. Гл. чорт.
    бы капелька вады. Гл. капелька.
    бясслоўны як вады ў рот набраў. Івац., Валож. Няўхв. Пра чалавека, што баіцца выказацца, сказаць слова. СЦБ, 48; ЗЗайкі.
    гутаркі як вады. Лаг. Пра шматлікасць тэм для гаворкі ў прыязных адзін да аднаго людзей. Varłyha, 13.
    да песень як камень да вады. Гл. камень.
    дастанеш (трудно) як з каменя вады. Гл. камень.
    забегчы як вады каўтнуць. Пра вельмі кароткі візіт. Янк., Пар., 66.
    забегчы як вады ўхапіць. Івац. ЗЗайкі. Тое ж.
    захацець як улетку вады. Гл. улетку.
    ідзе як нясе шклянку вады на галаве. Гл. шклянка.
    маўчаць як вады ў рот (у губы) набраў (набраўшы). Мін., Хоц., Чэрв. Federowski. 181; ЛЦ, 65; ФА. Тое, што бясслоўны як вады ў рот набраў.
    мокрая што з вады. Віл. Пра нешта, некага вельмі мокрых. СПЗБ 5, 500.
    мучыцца як рыба без вады. Гл. рыба.
    не выйсці беднаму з бяды як каменю з вады. Гл. камень.
    разгавораў як вады. Стаўб. МК, 155. Тое, што гутаркі як вады.
    сын як капля вады, у татка ўдаўсо. Гл. капля.
    трэба як вады напіцца. Пра пільную, моцную патрэбу чагосьці. Янк., 433.
    у каго праўды як у рэшаце вады. Гл. рэшата.
    успацець увесь як з вады. Мсцісл. Пра чалавека, што вымак ад поту. Юрчанка 1969, 152.
    уцякаць як чорт ад свянцонай вады. Гл. чорт.
    хадзіць як бусел ля вады. Гл. бусел.
    хацець як у пагоду вады. Гл. пагода.
    чые мруць, а нашы як із вады йдуць. Смал. п. Пра добрае гадаванне дзяцей, без смерці і асаблівых хваробаў. Добр., Смол., 29.
    як вады напіцца. Маст. Пра вельмі лёгкае, простае выкананне якой-н. справы. Даніловіч, 215.
    як дзве каплі вады. Гл. капля.
    як з вады выйшаў. Ваўк. п. Пра моцна ўпацелага чалавека. Federowski, 343.
    як рыба без вады. Гл. рыба.
    пропав як бунька на воді. Гл. бунька.
    боўтнуць як баран у воду. Гл. баран.
    глядзець начэ казёл у воду. Гл. казёл.
    дывыцьця бы баран на воду. Гл. баран.
    знікнуць як ключ у воду. Гл. ключ.
    ні племені, ні роду, як бел камень у воду. Гл. камень.
    ні роду, ні плоду - як камень у воду. Гл. камень.
    пакараць як рака ў воду ўкінуўшы. Гл. рак.
    прапасці як камень у воду. Гл. камень.
    трапіць як камень у воду. Гл. камень.
    хадзіць як у воду апушчоны. Смал., Івац. Добр., Смол., 533; ЗЗайкі. Тое, што як у ваду апушчаны.
    Я доброго роду, п'ю горэлку як воду. Жытк. Фальк. Жарт. Пра самахвальства падвыпіўшай кабеты. ТС 1, 223.
    як у воду ўпаў. Краснап. Бялькевіч, 342. Тое, што як вада змыла.
    як чорт у воду (у лужыну) плюнуў. Гл. чорт.
    бояцца як полешук воды. Гл. паляшук.
    ек воды ў рот набраўшы. Стол. ТС 1, 131. Тое, што бясслоўны як вады ў рот набраў.
  3. гаўно
    з каго такі работнік як сякера з гаўна. Гл. сякера.
    ажаніцца як у гаўно ўваліцца. Вілен. Вульг. Здзекл. Іран. Пра няўдалую жаніцьбу. Sielicki, 173.
    жыццё як у таго вераб'я: скача па сцежцы ды гаўно клюе. Гл. верабей.
    змёрзнуць як гаўно. Груб. Іран. Пра кагосьці моцна замерзлага. Dybowski, 21.
    Мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а мы ў гаўно. Гл. рыба.
    Мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а ты гаўно. Гл. рыба.
    плаваць як гаўно ў атопку. Вілен. Вульг. Пра вясеннія павадкі. Sielicki, 161.
    раз'ехацца як гаўно пад лапцем. Груб. Здзеклів. Пра чалавека, які разняволіўся, расслабіўся. Фед. Арх.
    маўчала б як гаўном рот замазаўшы. Бабр. Абразл. Пра таго, каму няма чым апраўдацца. АВНЛ.
    трасціся як жыд над гаўном. Гл. жыд.
    як гаўном па зубах. Груб. Зласлів. Пра вельмі абразлівы адказ, аргумент. Federowski, 107.
  4. дно
    мы з табою як рыба з вадою: рыба на дно, а мы ў гаўно. Гл. рыба.
    пайсці як тапор на дно. Гл. тапор.
    як кулём на дно. Гл. куль.
    хадзіць як рыба па дну. Гл. рыба.
  5. лёд
    біцца як рыба аб лёд. Гл. рыба.
    здаровы як лёд. Ваўк., Слон. п. Ухв. Пра здаровага, загартаванага, моцнага чалавека. Federowski, 353.
    Злосць што лёд: да цяпла жыве. Прык. Пра адступленне злосці ад цеплыні, ласкі, пяшчоты. Янкоўскі 1971, 45.
    зьявіцца як лёд на Пятра. Воран. Іран. Пра нешта альбо некага, якія так і не з'явіліся. Даніловіч, 232.
    лгаць як у лёд. Ушацк. Няўхв. Пра нахабны бессаромны падман. Барадулін, 106.
    Не я б'ю, верба б'е, будзь здороў на весь год, ек осенній лёд. Жытк. Фальк. З пажадання здароўя. ТС 1, 113.
    рукі як лёд. Івац. Няўхв. Пра застылыя, халодныя рукі. ЗЗайкі.
    халодны як лёд. Ваўк. п., Драг., Івац. 1. Пра нешта вельмі халоднае. 2. Няўхв. Пра халодны, раўнадушны характар чалавека. Federowski, 49; СПЗБ 2, 649; ЗЗайкі.
    як калядный лёд. Мсцісл. 1. Тое, што халодны як лёд. 2. Пра нешта празмерна цвёрдае. Юрчанка, 185.
    як лёд на (каля) Пятра. Гродз. Пра нешта зусім нетрывалае, ненадзейнае. Даніловіч, 231.
    выдурвацца як карова на лёдзе. Гл. карова.
    ісці (хадзіць) як карова па лёдзе. Гл. карова.
    пагуляць як рыба на лёдзе. Гл. рыба.
    пляснуць як дзячыха на лёдзе. Гл. дзячыха.
    разгуляцца як свіння на лёдзе. Гл. свіння.
    як лёду. Драг. Пра вялікую колькасць чаго- альбо каго-н. СПЗБ 2, 649.
    коўзка як на ляду. Лаг. Няўхв. Пра коўзкую дарогу, падлогу ці што іншае. Высл., 336.
    танцаваць як карова на ляду (лёдзе). Гл. карова.
  6. абтраўлены
    хадзіць як рыба абтраўленая. Гл. рыба.
  7. вядро
    очы ек [этэ] ведро. Жытк. Пра вялікія, але невыразныя вочы. ТС 1, 109.
    дождж як з вядра [ллець]. Ваўк. п., Івац., Сміл., Шчуч., Стаўб., Мсцісл., Чав. Пра моцны, праліўны дождж. Federowski, 81; Шатэрнік, 84; З нар. сл., 44; Юрчанка 1969, 69; МК, 311; Юрчанка, 1974, 194; Нар. слов., 85, 189; СЦБ, 216; ТС 4, 143; ЗЗайкі.
    ліць як з вядра. Свісл. Сцяшковіч, 615. Тое ж.
    велька лымя як вядро. Пра вялікае вымя малочнай каровы. СПЗБ 1, 360. ≺ Лымя - вымя.
    бухаць як у вядро. Дзятл. Пра моцны кашаль. Сцяшковіч, 580.
    галава як вядро. Ваўк. п. Пра вялікую галаву. Federowski, 99.
    ідзе, роўна вядро на галаве нясе. Воран. Пра павольную, асцярожную хаду. Сцяшковіч, 426.
    бегчы (пабегчы) услед за кім як цяля за вядром з пойлам. Гл. цяля.
    таўчыся як рыба ў вядрэ. Гл. рыба.
  8. гнілы
    абрыднуць як рыба гнілая. Гл. рыба.
    бу гнілая ветла, да не трухніць. Гл. ветла.
    размокнуць як гнілая салома. Гл. салома.
    ліпець як тое гнілое да старое дзераво. Гл. дзераво.
    гнілою калодаю жыцце пражыць. Гл. калода.
    лішні як гнілы корань у роце. Гл. корань.
    як гнілы корань у роце. Гл. корань.
    як грыб гнілы (стаць, зрабіцца). Гл. грыб.
    толку як у гнілым колку. Гл. кол.
    як на гнілым кіі. Гл. кій.
    як чорт у гнілыя грыбы (бліны). Гл. чорт.
  9. дзень
    Без гаспадынькі хата што дзень без сонца. Пух. Прык. Пра важнасць прысутнасці гаспадыні ў хаце. Мін.-Мал., 1970, 158.
    Век звекаваў як адзін дзень згуляў. Гл. адзін.
    відна як у [белы] дзень. Ваўк. п., Мсцісл., Драг. Ухв. Пра добрую асветленасць (месяцам, электрычнасцю) у цёмную пару сутак. Federowski, 330; Бялькевіч, 108; СПЗБ 1, 250.
    Госьць як і рыба: на трэці дзень сьмярдзіць. Гл. рыба.
    доўгі як пятроўскі дзень. Глуск., Люб. Пра нешта вельмі доўгае, працяглае. Янк., Дыял., III, 157; АВНЛ. ≺ Пятроўскі дзень - самы доўгі дзень у годзе.
    падобна як дзень да ночы. Ваўк. п., Мін. Іран. Пра нешта альбо некага абсалютна непадобных. Federowski, 209; Высл., 426.
    Прыбяры пень, то будзе як белы дзень. Прык. Пра важнасць убрання, адзення для ўспрымання чалавека. Federowski, 316; БВ, 105.
    рад як дзень сонцу. Рэч. Ухв. Пра шчырую радасць чалавека чаму-н. ЛЦ, 60.
    узяцца за работу як пчолы ў цёплы дзень. Гл. пчала.
    хадзіць як дзень пацяраўшы. Мсцісл. Няўхв. Пра чалавека, які разгублена, панура ходзіць, не ведаючы, што рабіць. Нар. лекс., 191; Юрчанка 1977, 212.
    хмуры як асенні дзень. Няўхв. Пра чалавека ў благім настроі. Ройзензон, 79.
    як мілы дзень. Лоеў. Ухв. Пра нешта вельмі добрае, прыемнае для чалавека. Янкова, 101.
    як мілы день. Лоеў. Ухв. Пра мілага, прыветнага, прыгожага чалавека. Янкова, 226.
    як пень у белы дзень. Гл. пень.
    ясна як божы дзень. Пра што-н. бясспрэчнае. ФСБМ 1, 333.
    як маладзён трох дзён [разумны]. Іран. Пра зусім не дасведчанага чалавека ў якой-н. справе. Васильев, 144.
    гаварыць як тры дні не еўшы (не еў). Докш., Маз., Мядз., Навагр., Слон. Асудж. Пра чалавека, што марудна, ціха, невыразна гаворыць. Высл., 301; Мін.-Мал., 1974, 186.
    жэрці як тры дні не еў. Івац., Хойн. Асудж. Пра чалавека, які прагна і шмат есць. Высл., 318; ЗЗайкі.
    рабіць як тры дні не еўшы. Вілен. Няўхв. Пра чалавека, што марудна, павольна працуе. Sielicki, 162.
    як тры дні нічога не еў. Краснап. Насмешл. Пра маруднага, вялага чалавека, што неахвотна бярэцца за работу. Бялькевіч, 233.
    зваліцца як дождж сярод яснага дня на сухое сена. Гл. дождж.
  10. кручок
    насы паднімаюцца як на кручку. Мсцісл. Няўхв. Жарт. Пра занадта ганарыстых людзей, што празмерна задаюцца. Юрчанка, 174.
    заскакаць як рыба на кручку. Гл. рыба.
    весела як рыбцы на кручку. Гл. рыбка.
    хадзіць як кручок. Віл. Няўхв. Пра сагнутага, згорбленага чалавека. Гілевіч 2007, 119.
  11. нерат
    улезці як шчупак у нерат. Гл. шчупак.
    вольны як рыба ў нераце. Гл. рыба.
    Пупасці як у нерыт: ні ўзад, ні ўперыд. Касц. Прык. Пра чалавека, які трапіў у безвыходнае становішча. Бялькевіч, 455.
  12. нораст
    труцца перадамі як рыба ў нораст. Гл. рыба.
  13. прыдуха
    хаўкаць як рыба ў прыдуху. Гл. рыба.
  14. смярдзець
    Госьць як і рыба: на трэці дзень сьмярдзіць. Гл. рыба.
  15. трэці
    госьць як і рыба: на трэці дзень сьмярдзіць. Гл. рыба.
    насіцца як па трэцьцяму. Ушацк. Пра кагосьці, хто носіцца, сваволіць як жарэбчык. Барадулін, 116. ≺ Жарабя на трэццім годзе добрае ўжо, моцнае.
  16. хвост
    басня (байка) без канца як кабыла без хваста. Гл. кабыла.
    песня без канца як кабыла без хваста. Гл. кабыла.
    прыстаць як дзядоўнік да авечага (сабачага) хваста. Гл. дзядоўнік.
    хата стаіць як сарока бяз хваста: бяз хлявоў, бязь сяней. Гл. сарока.
    Стол без хлеба што сабака без хваста. Гл. сабака.
    як сучка (сабака) без хваста ў чым. Гл. сучка.
    віляць як сабака хвастом паміж палкай і кустом (паміж палкай і кавалкам). Гл. сабака.
    віляць як сабака хвастом. Гл. сабака.
    вылезці з языком як сабака з хвастом. Гл. сабака.
    выскакаць з языком як сабака з хвастом. Гл. сабака.
    вярцецца як сабака за хвастом. Гл. сабака.
    вярцець як чорт (сабака) хвастом. Гл. чорт.
    закруціць як лісіца хвастом. Гл. лісіца.
    круціць [носам] як сабака хвастом. Гл. сабака.
    лёгкі з языком як сабака з хвастом. Гл. сабака.
    малоць языком як цяля хвастом. Гл. цяля.
    накрыцца як ліса хвастом. Гл. ліса.
    няма як чорт хвастом накрыў. Гл. чорт.
    падвільнуць як сабака хвастом. Гл. сабака.
    слаць як ліс хвастом. Гл. ліс.
    трапаць языком як карова хвастом. Гл. карова.
    трапаць языком як сука хвастом. Гл. сука.
    хлебястаць языком як сабака хвастом. Гл. сабака.
    што як хвастом накрылася. Віл. Кажуць у тым выпадку, калі чалавек пазычыў рэч, а пасля так і не вярнуў. ФА.
    языкам хлястаць як рыба хвастом. Гл. рыба.
    языком меле як хвастом сцеле. Асудж. Пра пустую балбатню. БФМ, 242.
    языком меле як хвастом целе. Нос., 192; Сержп, 5. Тое ж. ≺ Целе - цяля.
    язычком як цялё хвастом. Гл. цялё.
    як воўк (сабака) вільнуў (мільнуў, мялькнуў) хвастом. Гл. воўк.
    як кот з хвастом [усюдых сунецца]. Гл. кот.
    як хвастом па губах. Мсцісл. Іран. Пра нешта непрыемнае, брыдкае. Юрчанка, 174.
    як хвастом пагладжаный. Мсцісл. Іран. Пра задаволенага чалавека. Юрчанка, 201.
    каму паабяцаць што сабаку хвастом махнуць. Гл. сабака.
    прычапіцца як рэпей к авечаму хвасту. Гл. рэпей.
    як вароне на хвасце панесці. Гл. варона.
    нарабіць як варона на хвасце панясе. Гл. варона.
    як сарока на хвасце. Гл. сарока.
    адна на свеця век пражыла як свіня па гнаю хвост працягнула. Гл. свіння.
    бэнтацца як у сабакі хвост. Гл. сабака.
    дай табе такое шчасце, як у казы хвост. Гл. каза.
    дрыжаць (трэсціся, матацца, біцца) як авечы (баранні, баранчыкаў) хвост (хвосцік). Ваўк. п., Докш. Насмешл. Пра перажыванне, моцныя дрыжыкі чалавека ад страху, хвалявання. Federowski, 82, 273; Нос., 79, 46; Янк., 405; Юрчанка 1977, 57; Ройзензон, 77; Высл., 315.
    зацёпкацца як авеччый хвост. Мсцісл. Няўхв. Пра нешта забруджанае, неахайнае. Юрчанка 1993, 178.
    калаціцца як барані хвост. Слуцк. Пра біццё сэрца. Сержпутоўскі 1998, 64.
    каса даўгая (густая) як кабылячы хвост. Ваўк. п. Ухв. Пра доўгую прыгожую касу. Federowski, 139.
    каса як мышыны хвост. Хоц. Пра нейчую тоненькую кароткую коску. Бялькевіч, 270.
    пайсці ў рост як зайцаў хвост. Іран. Пра маленькі рост. Янук., 31.
    памяць як у зайца хвост. Гл. заяц.
    панесціся як жару пад хвост насыпалі. Гл. жар.
    патрэбен як кабыле воўчы хвост. Гл. кабыла.
    патрэбен як сабацы (сабаку) другі хвост. Гл. сабака.
    пяяць бы пявун, распусціўшы хвост. Гл. пявун.
    рвануць быццам каму хто соллю пад хвост сыпануў. Гл. соль.
    слівок - ек овечы хвост. Стол. Пра вялікае мноства сліў. ТС 5, 56.
    схавацца як цецярук галавой у корч: нічога не відаць, а хвост тырчыць. Гл. цецярук.
    улетку ноч (каротка) як у зайца хвост. Гл. заяц.
    цягацца за кім як хвост за сабакам. Мсцісл. Пра пастаянную прысутнасць кагосьці за некім. Юрчанка, 175.
    цягаць як ката за хвост. Гл. кот.
    цягнуцца як сабачы хвост за кім. Бялькевіч, 398. Тое, што цягацца за кім як хвост за сабакам.
    цягнуцца як хвост [за лісою]. Ваўк. п., Слон. Пра малое дзіця за маці. Federowski, 57; Высл., 417; Янк., 439.
    шыя як бычыны (што ў вала) хвост. Гом., Вілен. Насмешл. Пра чалавека з тонкай шыяй. Янк., Пар., 198, Высл., 423; Sielicki, 162.
    язык буўтаіцца што ў сабакі хвост. Гл. сабака.
    язык круціцца як хвост у сабакі. Ваўк. п., Смал. п. Асудж. Federowski, 126; Добр., 135. Тое, што язык што сабачы хвост.
    язык што псіны хвост віляець. Касц. Асудж. Бялькевіч, 357. Тое ж.
    язык як сабачы (як у сучкі) хвост. Ваўк. п., Рэч. Асудж. Пагардл. Пра балбатлівага пляткара. Federowski, 126; Юрчанка 1977, 13; ЛЦ, 66.
    як сабака хвост паджаўшы. Гл. сабака.
    як той воўк, што прасіў: «анно хвост падвязі». Гл. воўк.
    як хвост авечы. Рас. Няўхв. Пра непрыемна навязчывага чалавека. КВДУ.
  17. зонцік
    нада каму што як рыбе зонцік. Гл. рыба.
    трэба каму што як раку зонцік. Гл. рак.
    як рак пад зонцікам. Гл. рак.
  18. парасон
    патрэбен як рыбе парасон. Гл. рыба.
    падыходзіць што-н., каму-н. як свінні парасон. Гл. свіння.
  19. пясок
    повзты як рак по пэску. Гл. рак.
    блох як пяску. Сак. п. Пра вялікую колькасць паразітаў. Federowski, 32.
    грошай як пяску. Карэл. Ухв. Пра вялікую колькасць грошай. Высл., 308.
    добра як рыбе на пяску. Гл. рыба.
    з кім гаварыць, усё роўна як з пяску пугу круціць. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека, з якім нельга дамовіцца, паразумецца. Federowski, 109.
    кошкацца як курыца ў пяску. Гл. курыца.
    купацца ў грашах як курыца ў пяску. Гл. курыца.
    праехацца гладка як жыватом па пяску. Гл. жывот.
    снег сыпун як пясок. Чэрв. Пра дробны сухі калючы снег. Высл., 386.
    як у ката за лапаю пясок. Гл. кот.
  20. рыбка
    мы з табою як рыбка з вадою. Памянш. Нясв. ФА. Тое, што Мы з табою як рыба з вадою.
    Мы з табою як рыбка з вадою; ты ў ваду, а я над табою. Памянш. Прык. Шпилевский, 184; Dybowski, 184. Тое ж.
    папасціся як рыбка у сетку. Памянш. Мін. Пра чалавека, які трапіў у цяжкія абставіны. ЛЦ, 62.
    як рыбка ў вадзе. Памянш. Касц., Слуцк. Пра чалавека, які добра адчувае сябе ў сваім асяроддзі. Высл., 430; Сержпутоўскі 1999, 55.
    весела як рыбцы на кручку. Памянш. Іран. Пра зусім невясёлую сітуацыю, хутчэй трагічную. Янк., 398.

Старонкі: 1  2  
 
Слоўнік беларускіх народных параўнанняў   Слоўнік беларускіх народных параўнанняў
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2020